Stuk marmer in de muur van Geert uit Herzele blijkt historisch topstuk gestolen uit Pompeï

Het verhaal begint ergens in de jaren 70. Geert Detemmerman is als kind met zijn familie op reis in Italië. Na een bezoek aan Pompeï wordt de vader van Geert benaderd door een man die hem een souvenir wil verkopen. De vader gaat in op het voorstel, en koopt voor heel wat lire (de toenmalige Italiaanse munt) een stuk marmer. De verkoper gaat er snel vandoor en de familie Detemmerman neemt het stuk naar eigen zeggen nietsvermoedend mee naar België. 

Terug thuis besluit de familie het souvenir in te metselen in een muur van hun huis. Daar hangt het meer dan 50 jaar, zonder dat iemand er nog veel aandacht aan besteedt. Tot het huis eerder dit jaar te koop wordt gezet. De vader van Geert, die intussen 85 jaar is, verhuist naar een appartement, en uit nieuwsgierigheid besluit Geert om toch eens te checken of het stuk marmer iets waard zou zijn. 

Geert neemt contact op met het Gallo-Romeins museum in Tongeren. “Het museum heeft twee mannen gestuurd om eens een kijkje te nemen, en die mensen vielen bijna achterover”, vertelt Geert.

Wat blijkt? Het stuk marmer dat al die jaren in de muur zat, is een historisch artefact uit de archeologische site van Pompeï en bijna 2.000 jaar oud. Meer nog, het stuk was al zo’n 50 jaar spoorloos verdwenen en experts uit Pompeï zouden er al die tijd naar op zoek zijn geweest.

 “Er is redelijk wat geweten over de manier waarop het stuk indertijd gestolen is”, zegt Bart Demarsin van het Gallo-Romeins museum. Hij is een van de mensen die de steen in Herzele is gaan bezichtigen, en twijfelt er niet aan dat het stuk echt is. “Het komt zeer goed overeen met het originele stuk dat we herkennen van de foto’s.”

Op de bewuste marmeren steen staat een tafereel van de aardbeving in Pompeï in 62 na Christus (AD). “Dat stuk komt overeen met een gelijkaardig stuk, waar ook gebouwen op zijn afgebeeld die tijdens die aardbeving zijn ingestort”, weet Demarsin. De stukken komen origineel uit een woning van een rijke Romeinse bankier, in het centrum van Pompeï. 

Beide stukken werden indertijd uit de woning gehaald, en stonden al heel lang op de site tentoongesteld. Het eerste stuk is vandaag nog altijd te bezichtigen in het museum van Pompeï, het andere is in de jaren 70 gestolen, en nu dus opgedoken in het huis in Herzele.  

Meteen na de vondst stond de gerechtelijke politie voor de deur van Geert om na te gaan hoe het stuk hier is terechtgekomen. Ook de directeur van het archeologisch park in Pompeï is op de hoogte gebracht.

Demarsin verwacht dat er snel een delegatie uit Pompeï naar België zal afzakken om het stuk met eigen ogen te bekijken en te bevestigen of het inderdaad om de originele marmeren steen gaat. Daarna zal het stuk waarschijnlijk teruggaan naar Pompeï, waar het volgens Bart Demarsin ook thuishoort. 

Het parket van Limburg heeft een onderzoek geopend. Het is nog niet duidelijk of dat onderzoek ook zal leiden tot een vervolging, omdat het over feiten gaat van meer dan vijftig jaar geleden. "Door het onderzoek van het parket van Limburg is er een bewarend beslag gelegd op het object. Het onderzoek loopt nog en dat zal uitwijzen wat ermee moet gebeuren", klinkt het bij het parket.

De familie Detemmerman hoopt misschien nog op een financiële compensatie, omdat ze het stuk zo lang hebben bewaard. “De gerechtelijke politie zei ons dat we misschien nog wel een compensatie kunnen krijgen, omdat het stuk hier toch 50 jaar gehangen heeft zonder dat er iets aan gebeurde. Voor hetzelfde geld was het doorverkocht of kapot.”