Gevarendriehoek plaatsen niet (altijd) meer verplicht en nieuwe verkeersborden: nieuwe wegcode treedt over 1 jaar in werking

Naar aanleiding van een vraag die minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) begin dit jaar kreeg in de Kamer, herinnert de krant Het Nieuwsblad eraan dat de gevarendriehoek plaatsen bij pech vanaf volgend jaar niet altijd meer verplicht is.

De gevarendriehoek plaatsen, brengt te veel gevaren met zich mee, luidt de redenering. Vanaf volgend jaar volstaat daarom bij pech het gebruik van alle richtingaanwijzers (in de volksmond: 'de 4 pinkers'). Enkel wanneer dat niet mogelijk is, moet nog een gevarendriehoek geplaatst worden. 

De maatregel maakt deel uit van de nieuwe wegcode die volgend jaar in werking treedt. Die werd eind 2023 aangekondigd en in juni 2024 ondertekend door de koning en toenmalig minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo). 

Zowel voor voetgangers, fietsers, gebruikers van speedpedelecs en bromfietsen, en motor- en autobestuurders komen er nieuwe of aangepaste regels en er komen ook nieuwe of aangepaste verkeersborden. 

Oorspronkelijk zouden de regels dit jaar al van kracht worden, maar de inwerkingtreding werd uitgesteld naar 1 juni 2027. Een overzicht van wat er over 1 jaar precies verandert:

• Bij defect voertuig of in geval van ongeval is het inschakelen van alle richtingaanwijzers verplicht (indien mogelijk). Anders moet de gevarendriehoek op een afstand van 100 m worden geïnstalleerd op autosnelwegen en andere snelwegen.

• De bestuurder en passagier (meerderjarig) kunnen worden beboet als de passagier geen gordel draagt. Op dit moment zou in dit geval enkel de passagier een boete krijgen. 

• Het gebruik van lichten, inclusief stand- en dimlichten, wordt bij slecht zicht verplicht - net als mistlichten - wanneer zicht onmogelijk is op een afstand van minder dan 100 meter.

• Bij het parkeren van tweewielers (fietsen, bromfietsen, motorfietsen) op het voetpad zal altijd 1,5 meter vrije doorgang gelaten moeten worden voor voetgangers. (Deze regel bestaat op dit moment al voor voertuigen die deels op het voetpad of op de berm parkeren.)

• Of het nu op of naast de rijbaan is, de afstand tussen een bewegend voertuig en een voetganger zal minstens 1 meter zijn, en 1,5 meter buiten de bebouwde kom. Dit zal gelden voor alle voertuigen. (Een gelijkaardige regel die op dit moment al bestaat, stelt enkel dat de afstand tussen een bewegend voertuig en een voetganger die zich op de rijweg begeeft 1,5 meter moet zijn.)

• Een kruispunt diagonaal oversteken zal mogen wanneer er een verkeersbord “vierkant groen voor voetgangers” is. (Hoewel dit nu vaak ook al toegelaten wordt op kruispunten met een verkeerslicht "vierkant groen" wordt dit niet expliciet in de huidige Wegcode vermeld. Dat kan tot interpretatieproblemen leiden en daarom wordt het in de nieuwe code verduidelijkt.)

• Groepen voetgangers die ‘s avonds of ‘s nachts reizen zullen kunnen kiezen tussen het gebruik van verlichting (één aan de voorkant en één aan de achterkant van de groep) of het dragen van een retroreflecterende vestje voor elk lid van de groep.

• Er komt een nieuw verkeersbord (zie eerste afbeelding hieronder) dat aangeeft dat het gebruik van het fietspad optioneel is. Dat wil zeggen dat je het fietspad dan mag gebruiken, maar dat het niet verplicht is. Het blijft nog wel verplicht met het bord D7 (zie tweede afbeelding hieronder). 

• Fietsen op het voetpad zal worden toegestaan tot 11 jaar, op dit moment is dat 9 jaar.

• De grootte van groepen fietsers verandert: op dit moment heeft zo'n groep minimum 15 leden en maximum 150, dat wordt minimum 10 en maximum 100. (Er gelden dan specifieke bepalingen: de mogelijkheid om op de rijbaan te rijden, om met z’n tweeën naast elkaar te rijden, het hebben van signaalgevers en het hebben van een begeleidend voertuig.)

• Een kruispunt diagonaal oversteken zal mogen wanneer er een verkeersbord “vierkant groen voor fietsers” is. (Hoewel dit nu vaak ook al toegelaten wordt op kruispunten met een verkeerslicht "vierkant groen" wordt dit niet expliciet in de huidige Wegcode vermeld. Dat kan tot interpretatieproblemen leiden en daarom wordt het in de nieuwe code verduidelijkt.)

• Fietsers (en tweewielers) zullen traag rijdende voertuigenrijen mogen voorbijsteken.

• De lijst met vereisten voor de uitrusting voor fietsers (lichten, reflectoren, remmen en fietsbel) wordt sterk vereenvoudigd en gestandaardiseerd.

• Er komt een nieuw verkeersbord (zie afbeelding hieronder) om aan te geven dat fietsers en gebruikers van speedpedelecs door rood of oranje licht mogen rijden om linksaf te slaan (mits ze zich houden aan de voorrangsregels). Op dit moment bestaan er al soortgelijke verkeersborden die het mogelijk maken om rechtsaf te slaan of rechtdoor te rijden.

• Wanneer er niet genoeg ruimte is om een fietspad aan te leggen, maar wanneer het verkeer op de rijbaan gevaarlijk kan zijn, kan de wegbeheerder fietsen op trottoirs toestaan. Op deze gedeelde trottoirs behouden voetgangers absolute voorrang.

• Speedpedelecs zullen op meer plaatsen toegelaten worden, bijvoorbeeld in voetgangerszones en speelstraten, de gebruikers moeten er stapvoets rijden en met respect voor voetgangers en andere weggebruikers.

• Net als bromfietsen moeten gebruikers van speedpedelecs specifieke regels volgen wanneer ze in groep rijden.

• Bestuurders van bromfietsen categorie B zullen verplicht worden om de rijbaan te gebruiken, en niet het fietspad, als de maximumsnelheid 50 kilometer per uur of minder is.

• Bestuurders van bromfietsen categorie B zullen bij eenrichtingsverkeer enkel nog de rechterhelft van de rijbaan mogen gebruiken.

• Motorfietsen zullen voortaan alle richtingaanwijzers mogen gebruiken bij het filefilteren.

• Verkeersbord C35 (inhaalverbod, zie afbeelding hieronder) zal ook voor motorfietsen gelden.

• Er komen genderneutrale verkeersborden.

• Parkeren en stilstaan met fietsen of steps wordt verboden op blindegeleidingstegels en op plaatsen die gereserveerd zijn voor mensen met een handicap.

• Voor personen met een beperkte mobiliteit wordt de minimumleeftijd voor het gebruik van gemotoriseerde voortbewegingstoestellen (inclusief elektrische steps) afgeschaft. Ze mogen stapvoets rijden op voetpaden en daar parkeren.

• Het verbod op stilstaan komt bovenop het parkeerverbod op volgende plaatsen:

  • waar de doorgang van trams zou worden belemmerd

  • op parkeerplaatsen voor personen met een handicap

  • op busbanen

  • op fietspaden (aangeduid door verkeersborden D9, D11, D13 en D15)

  • op rotondes

• Als alleen voertuigen voor openbaar vervoer op de busstrook mogen rijden (evenals andere voertuigen, zoals fietsen of taxi’s, indien een onderbord dit aangeeft), mag een ander voertuig deze gebruiken om van richting te veranderen, maar alleen vanaf het punt waar de streep onderbroken is.

• Tripleren (een voertuig inhalen dat zelf al een inhaalmanoeuvre uitvoert) is voortaan verboden als het eerst ingehaalde voertuig een motorfiets, fiets of bromfiets is.

• Bij pech wordt het dragen van een retro-reflecterend hesje ook verplicht op autowegen en in tunnels (naast autosnelwegen).  

Nieuwe regels betekenen nieuwe verkeersborden. De code van de openbare weg introduceert acht nieuwe gevaarsborden:

In de nieuwe code worden ook twee nieuwe symbolen geïntroduceerd. Eentje voor de "bakfiets" en eentje voor "gedeelde voertuigen".

Er komt ook een nieuwe categorie verkeersborden: de “verkeersborden met bijzondere voorschriften”. Deze categorie is gemakkelijker te lezen voor gebruikers en omvat borden die zones aangeven waar specifieke regels gelden (voor snelheid, inhalen, parkeren, enzovoort). Voor meer duidelijkheid kan de maximaal toegestane snelheid (die van gewest tot gewest kan verschillen) worden aangegeven.