De kabinetschef van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wist al een maand langer van de spionagegeruchten rond Medista dan de minister zelf. Dat blijkt uit een tijdlijn die Vandenbroucke vrijgaf in de Kamer. De oppositie vraagt zich af hoe het kan dat het zo lang duurde voor de minister op de hoogte werd gebracht.
Kabinetschef Frank Vandenbroucke was al vóór minister op de hoogte van geruchten over spionage door vaccinverdeler Medista
Wie wist wat wanneer over de Medista-spionagezaak? Daarover bakkeleien minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) en de oppositie.
Uit een tijdlijn die de minister bezorgde aan de leden van de Kamer, blijkt immers dat Vandenbroucke zelf op donderdag 7 december op de hoogte gebracht werd. Toen pas kwam hij te weten dat een ambtenaar van de FOD Volksgezondheid in de val was gelokt door een Israëlisch spionagebedrijf.
Dat verklaarde hij ook gisteren in de commissie Volksgezondheid: "Zowel van het verhaal van de brief aan de ambtenaar op het thuisadres (...) en het feit dat er video's waren, heb ik voor het eerst donderdag kennis genomen, niet eerder."
Kabinet dat niet lijkt te praten
Dat is twee maanden later dan het begin van de zaak. De bal ging aan het rollen toen de ambtenaar in kwestie op 4 oktober een brief ontving van Medista, waarin Medista een minnelijke schikking eiste. Nog dezelfde dag bracht die ambtenaar de voorzitter van de FOD Volksgezondheid op de hoogte.
Een maand later, op 10 november, meldde diezelfde voorzitter dat aan de kabinetschef van Vandenbroucke.
Hoe kan het dan dat de kabinetschef vervolgens nog een maand wachtte om Vandenbroucke in te lichten? Dat vraagt de oppositie zich nu af. Die schildert het beeld van een kabinet dat niet lijkt te praten: niet met zijn administratie, maar ook niet intern.
"Je gaat me toch niet wijsmaken dat een minister niet spreekt met zijn kabinetschef?", zegt Kathleen Depoorter (N-VA). Volgens haar wijst die gebrekkige communicatie op een groter probleem. "Herhaaldelijk heb ik de minister gewezen op ontoereikende of zelfs onjuiste informatie over deze kwestie. Dat zijn kabinet niet eerder ingreep, is onbegrijpelijk, en vormde een gevaar voor onze volksgezondheid."
Sofie Merckx (PVDA) vraagt zich dan weer af waarom het kabinet-Vandenbroucke wachtte tot de zaak in de media belandde voor hij de commissie inlichtte. "Dat Vandenbroucke hier zo slap op reageert in plaats van klaarheid te scheppen, vinden wij onaanvaardbaar."
Voorlopig lijkt de minister niet echt in de problemen te komen. Maar het beeld dat zo ontstaat, is op zijn minst vervelend.
Vandenbroucke zegt dat op het moment dat de kabinetschef het nieuws hoorde, de opnames noch de inhoud ervan bekend waren. "De kabinetschef heeft daarom besloten om verdere informatie eerst af te wachten." Daarom zou hij de minister toen niet op de hoogte hebben gebracht.
Privédetectives
De Belgische firma Medista zet de Belgische overheid onder druk omdat hij vindt dat hij de aanbesteding voor het opslaan en verdelen van medisch materiaal tijdens de coronacrisis onterecht kwijt geraakt is. Normaal liep dat contract tot 2025, maar al in september 2021 schreef de overheid een nieuwe aanbesteding uit. De deal belandde uiteindelijk bij de Franse multinational Movianto en Raes Logistics.
Medista vermoedt dat er onregelmatigheden zijn gebeurd, en dat een ambtenaar van de FOD Volksgezondheid heeft meegeholpen om Movianto aan het contract te helpen. Medista schakelde een privéonderzoeksbureau in dat een valse sollicitatie organiseerde.
Tijdens die sollicitatie zei de ambtenaar dat ze "probeerde te helpen". "Als je weet dat het het juiste bedrijf is, moet je soms gewoon wat geven. Je moet hen soms de weg wijzen." De beelden van de sollicitatie, die gefilmd werd met een verborgen camera, belandden bij de krant HLN. De volledige opname, met de hele context, is tot op vandaag nog niet publiek gemaakt.
HLN publiceerde de beelden op 7 december, de dag waarop minister Vandenbroucke naar eigen zeggen werd ingelicht door zijn kabinetschef.
Morgen geeft Vandenbroucke meer uitleg in de Kamer.
Movianto reageerde vandaag op de controverse en zegt dat het "verbijsterd" is "over de zeer agressieve en onaanvaardbare praktijken van Medista, inclusief het opzetten van valstrikken, het maken van ongeautoriseerde opnames, het verspreiden van nep- of misleidend nieuws en het uitoefenen van druk om enorme geldbedragen te verkrijgen."
"We zijn ervan overtuigd dat we aan alle voorwaarden van de aanbestedingsprocedure hebben voldaan, en we hebben op eigen initiatief een externe audit besteld, uitgevoerd door een gerenommeerd forensisch auditbedrijf, dat bevestigde dat we alle procedures volledig hebben nageleefd en geen enkele overtreding hebben begaan van de regels die van toepassing zijn op openbare aanbestedingen. De inhoud van de video's die Medista met de pers heeft gedeeld, is in dat proces geanalyseerd en maakte deel uit van het onderzoek."
