Het feestjaar 2024 voor schilder James Ensor barst los in Oostende, met expo's en een stadsfestival. Daarna volgen Brussel en Antwerpen. Ook de VRT doet mee, met live-radiouitzendingen, een documentaire én met een nieuwe Nationale Expo: een wedstrijd "maak je eigen Ensor" voor alle creatievelingen. Uit het VRT-archief komt alvast de stem van Ensor zelf, met een gerestaureerde klankopname uit 1936.
Ensorjaar van start: tentoonstellingen, evenementen, nieuwe docu en wedstrijd "maak-je-eigen-Ensor" op VRT
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Eind 2024 zal het 75 jaar geleden zijn dat James Sidney Edouard baron Ensor overleed, een van de grote vernieuwers van de kunst. Ensor is bekend van zijn bizarre schilderijen met maskers en doodshoofden, maar hij was veel meer dan dat: hij maakte maatschappijkritische werken, schreef redevoeringen, componeerde en speelde piano. Niet in één vakje te passen, die Ensor.
De Vlaamse regering trekt na het Bruegel-, Rubens- en Van Eyckjaar 4,5 miljoen euro uit voor het Ensorjaar 2024.
Unieke archiefklank: de stem van James Ensor
Veel bewegende beelden zijn er niet van Ensor, maar zijn stem is wel bewaard gebleven in het VRT-archief. In 1936 had Ensor een amusant gesprek met Karel Jonckheere over allerlei typisch Oostendse figuren en uitdrukkingen. En ja, ook toen waren er al badgasten die in "hunnen bloten flikker" van strand en zee genoten.
BELUISTER - James Ensor haalt herinneringen op aan Oostende (opname van 6 augustus 1936):
Oostende
Het ligt voor de hand dat Oostende, de stad waar kunstschilder James Ensor (1860-1949) zijn leven lang woonde en werkte, de spits afbijt van het Ensorjaar 2024. Mu.ZEE toont zijn stillevens in de tentoonstelling “Rose, rose, rose à mes yeux”.
Oostende bouwt een heus Ensorstadsfestival, met concerten, evenementen en ook leuke uitjes met kinderen, zoals de doe-expo “Grote kunst voor kleine kenners” in Fort Napoleon , met tekenares Thaïs Vanderheyden, die eigen versies heeft gemaakt van bekende Ensor-schilderijen.
Brussel
Volgend voorjaar belicht Bozar in Brussel de muzikale kant van James Ensor, want behalve tekenen en schilderen schreef Ensor ook, speelde hij piano en componeerde hij zelf. De Koninklijke Bibliotheek KBR legt de focus op de band van Ensor met Brussel. En verwelkomt ook de Nationale Expo over Ensor (zie verder in dit artikel).
Antwerpen
In de herfst van 2024 komt het KMSKA in Antwerpen, dat de rijkste verzameling Ensors bezit, met de grote tentoonstelling "Ensors stoutste dromen", met veel internationale bruiklenen. Ook andere Antwerpse musea, zoals Plantin-Moretus, MoMu en FOMU haken aan; het is bijvoorbeeld uitkijken naar fotografe Cindy Sherman .
Ensor op VRT
De openbare omroep laat zich niet onbetuigd in het Ensorjaar. Bij de opening van de expo in Mu.ZEE komen Ensor-experts langs in “Pompidou” op Klara. Die uitzending is op vrijdag 15 december live te volgen op VRT MAX , waar je ook allerlei reportages en podcasts over Ensor kunt ontdekken. Zoals de nacht die Thomas Vanderveken, Jaouad Alloul en Kamagurka doorbrachten in het KMSKA, oog in oog met “De intrige” van Ensor.
Nieuwe VRT-docu zoekt "de man achter het masker"
Op 1 februari is er de nieuwe documentaire “James Ensor – De man achter het masker”, een coproductie van VRT CANVAS en het Filmfestival van Oostende. Met acteur en danser Sam Louwyck en met hedendaagse kunstenaars als Dennis Tyfus, Kati Heck, Fred Bervoets en Paul McCarthy. Die laatste brengt een bezoek aan het J. Paul Gettymuseum in Los Angeles. Daar hangt de grootste Ensor, “De intrede van Christus in Brussel in 1889”, die helaas niet naar België afreist voor dit Ensorjaar.
"Maak je eigen Ensor" voor een nieuwe Nationale Expo
Zin gekregen om zelf creatief aan de slag te gaan, na je bezoekje aan een tentoonstelling? Dat treft: er komt volgende zomer weer een Nationale Expo. Bij de vorige editie werden meer dan 2.500 werken ingestuurd. 100 daarvan, gekozen door een jury en door het publiek, werden tentoongesteld in het KMSKA. Toen was de inspiratiebron Rubens, nu is dat natuurlijk James Ensor.
Kunst in alle vormen is welkom, als die maar verwijst naar Ensor. In de zomer van 2024 zijn de geselecteerde werken dan te zien in de Koninklijke Bibliotheek KBR in Brussel. Een deel ervan wordt geveild ten voordele van Kom op tegen Kanker.
En er is ook een Nationale Ket-Expo voor kinderen met als opdracht: maak een Ensor-masker met gerecycleerd materiaal. Praktische info over de Nationale Expo, een samenwerking van VRT, Museumpas en de KBR, volgt in het voorjaar.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
