Het Europees Parlement wil het systeem van de Spitzenkandidaten verankeren. Dat staat in een reeks voorstellen die het Parlement heeft goedgekeurd en die bedoeld zijn om de Europese verkiezingen van juni 2024 aantrekkelijker te maken voor de kiezer. Er moet volgens het Parlement een duidelijke link zijn tussen de verkiezingsuitslag en de keuze van de voorzitter van de Europese Commissie.
Europees Parlement wil systeem Spitzenkandidaten verankeren: verkiezingsuitslag moet bepalen wie Commissievoorzitter wordt
Wie de Commissie mag leiden, wordt traditioneel na de verkiezingen bepaald door de Europese staatshoofden en regeringsleiders. Zij verdelen de topfuncties dan onder de verschillende politieke families, op basis van hun soortelijk gewicht en invloed.
Het Europees Parlement vindt dat het moet afgelopen zijn met die achterkamertjespolitiek. Het wil de kiezer het signaal geven dat zijn keuze er wel degelijk toe zal doen om de opvolg(st)er van Ursula von der Leyen aan te duiden. Het proces moet duidelijk afhankelijk worden gemaakt van het vinden van een meerderheid in het Parlement, zoals ook het Verdrag van Lissabon voorschrijft.
Kandidaat-Commissievoorzitter
Concreet willen de Europarlementsleden het systeem van de Spitzenkandidaten vaste grond geven. Daarbij zou elke politieke familie een kandidaat-Commissievoorzitter aanduiden. Na de verkiezingen zou de kandidaat van de grootste partij dan de onderhandelingen leiden over het vinden van een gemeenschappelijke kandidaat, vóór de Europese premiers en presidenten dat doen.
Het zal sowieso de Europese Raad (de instelling waarin de staatshoofden en regeringsleiders zetelen, n.v.d.r.) blijven die formeel de voorzitter van de Commissie voordraagt, waarna het Parlement die kandidaat moet goed- of afkeuren - zo schrijft de procedure het nu eenmaal voor. In 2014 en 2019 duidden verschillende politieke families een Spitzenkandidat aan, maar met hun keuze voor Von der Leyen begroeven de leiders finaal het systeem. Het was namelijk Manfred Weber die namens de EVP als kandidaat voor het Commissievoorzitterschap naar voren was geschoven.
Bij de Europese lidstaten bestaat er echter maar weinig appetijt om het systeem in 2024 nieuw leven in te blazen. Het idee van transnationale lijsten vond dinsdag ook in het Parlement geen steun.

