In de Verenigde Staten is een Texaanse vrouw na een moeilijke juridische strijd toch naar een andere staat moeten gaan om een abortus te laten uitvoeren. De vrouw draagt een foetus met een genetische afwijking waardoor het kind weinig kans heeft om de bevalling te overleven. Een Texaanse rechtbank oordeelde eerst dat de vrouw een uitzondering kon krijgen op de strenge abortuswetten in Texas, maar een hogere rechtbank verklaarde dat vonnis nietig.
Amerikaanse vrouw moet naar andere staat voor abortus, omdat Texas geen uitzondering wil maken voor genetische afwijking
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Een week lang probeerde de 31-jarige Kate Cox een abortus te krijgen in haar thuisstaat Texas. De vrouw draagt een foetus met een genetische afwijking genaamd trisomie 18. Dat betekent dat de foetus te veel chromosomen per cel heeft. Kinderen met trisomie 18 overlijden meestal in de baarmoeder of kort na de geboorte. Van de kinderen die de geboorte overleven, wordt slecht vijf tot tien procent ouder dan een jaar.
Bij de dokter kreeg Cox niet alleen te horen dat haar kind trisomie 18 heeft, maar ook dat de zwangerschap gevolgen kan hebben voor haar vruchtbaarheid. De vrouw wilde daarom een abortus laten uitvoeren in Texas, maar dat ging niet door de strenge anti-abortuswetten. Cox startte een rechtszaak tegen de staat.
Abortus in Amerika
Sinds 1973 genoten Amerikaanse vrouwen door het juridische arrest Roe v. Wade het recht om een abortus te laten uitvoeren. Elke staat kon beslissen tot hoeveel weken na de conceptie een abortus mogelijk was, maar abortus was wel in elke staat mogelijk. In 2022 besliste het Amerikaanse Hooggerechtshof echter dat Roe v. Wade ongrondwettelijk was en werd het arrest geschrapt.
Sindsdien is het recht op abortus in verschillende staten sterk ingeperkt. Het gaat vooral over de staten waar de Republikeinse partij de plak zwaait, zoals in Alabama, Mississippi, Idaho en Oklahoma.
De staat Texas heeft een van de strengste anti-abortuswetten in de Verenigde Staten. Abortus is er amper mogelijk, ook niet als er sprake is van verkrachting of incest. Burgers die dokters aanwijzen die een abortus uitvoeren, kunnen een beloning van 10.000 dollar krijgen. Voor de dokters zijn er zware gevangenisstraffen.
Er kan wel een uitzondering worden gemaakt als er sprake is van medische noodgevallen. Maar de uitzonderingen zijn vaag beschreven, waardoor interpretatie mogelijk is.
Eerst "ja", dan toch "nee"
De juridische strijd duurde een week. De rechtbank van Travis County oordeelde eerst dat Cox aanspraak maakte op een abortus vanwege een medische noodsituatie. De rechter tekende voor Cox een tijdelijke opschorting van het abortusverbod.
De rechter noemde het "schokkend" dat Cox niet de mogelijkheid had om in haar eigen staat een abortus te laten uitvoeren. "Mevrouw Cox wil een moeder zijn. Dat de wetgeving het mogelijk maakt dat ze haar vruchtbaarheid verliest, komt neer op een gerechtelijke dwaling", zei de rechter na het vonnis.
Daar bleef het echter niet bij. De procureur-generaal van de staat Ken Paxton trok naar het Texaanse Hooggerechtshof. Volgens Paxton voldeed de zaak van Cox niet aan alle voorwaarden om een uitzondering te krijgen op de abortuswet. Daarnaast richtte hij zich in een brief aan medisch personeel in Texas, met de waarschuwing dat hulp aan het abortusproces van Cox zware juridische gevolgen zou hebben.
Het Hooggerechtshof volgde de argumenten van de procureur-generaal en draaide de beslissing van de lagere rechtbank terug. Voor Cox was het echter te laat om verder te procederen. De vrouw besloot naar een andere staat te trekken om de abortus te laten uitvoeren.
Abortus als politiek middel
Het recht op abortus is een belangrijk punt binnen de Amerikaanse politiek. Waar de Republikeinse partij een strenger abortusbeleid voorstaat, proberen de Democraten het nationale recht op abortus net terug te halen. Abortus is dan ook een belangrijke kwestie voor de aankomende presidentsverkiezingen.
Huidig president Joe Biden wil het recht op abortus in de Amerikaanse wetgeving verankeren. Zo nam hij al maatregelen om de beschikbaarheid van anticonceptie te verzekeren. Zijn belangrijkste tegenstander voor de presidentsverkiezingen is oud-president Donald Trump, onder wiens beleid Roe v. Wade werd stopgezet. Hij is een voorstander van abortusbeperkingen, maar gaf ook aan dat de Republikeinen bij te verregaande wetten stemmen zouden verliezen.
