Het is een veelvoorkomende, maar lastige klacht bij huisartsen: vermoeidheid. Er zijn zo veel oorzaken mogelijk, dat het vaak moeilijk is om er een aan te duiden. "Vermoeidheid is een symptoom bij veel verschillende aandoeningen, ook psychologische. Negeer de signalen daarom niet", zegt professor Dirk Devroey.
"Het is niet verkeerd om moe te zijn: je mag je moe voelen", stelt prof. Dirk Devroey gerust, huisarts en professor Geneeskunde aan de VUB. "Maar doe je vermoeidheid niet meteen van de hand als het gevolg van een slechte nacht of een fysieke inspanning. Negeer de signalen van je lichaam niet, ga op zoek naar de echte oorzaken."
Dat is niet zo makkelijk als het klinkt, want vermoeidheid kan erg veel verschillende oorzaken hebben. "Als huisarts is het belangrijk om met een open vizier te kijken als een patiënt vaak moe is. Je weet niet wat het is: fysiek of psychologisch van aard. En dat laatste is moeilijk te onderzoeken", legt Devroey uit.
Fysieke oorzaken
Vermoeidheid is een symptoom bij een heleboel ziekten. "Het kan een gevolg zijn van bloedarmoede, suikerziekte, of problemen met je schildklier. Of wanneer je heel zwaar ziek bent, en zware therapieën ondergaat voor kanker bijvoorbeeld, dan ga je je ook heel vermoeid voelen."
Door het tekort aan specialisten moeten we als huisarts soms voor psycholoog spelen
Dirk Devroey, huisarts en professor Geneeskunde (VUB)
Ook tijdens het herstel van een ziekte, voelen veel mensen zich een tijdje moe. "Denk aan corona: na een infectie voelden veel patiënten zich nog enkele maanden vermoeid. Het kan ook een bijwerking zijn van een geneesmiddel."
Bovendien ben je wat je eet, en dat geldt ook voor moe zijn. "Slechte eetgewoonten zorgen voor een tekort aan voedingsstoffen. Omega 3, eiwitten en vitamine B zijn onder andere cruciaal voor energie."
Psychologische oorzaken
Ook die liggen soms aan de basis van een vermoeid gevoel, en mag je volgens prof. Devroey niet negeren. "Vermoeidheid kan een eerste klacht zijn van depressie, angst en burn-out bijvoorbeeld."
"Dat is moeilijk te onderzoeken. We kunnen geen relatief simpele testen uitvoeren, zoals de hartslag of bloeddruk meten."
Bij vermoeidheidsklachten, denken je misschien niet direct aan psychologische aandoeningen als oorzaak. "Veel patiënten vallen dan van hun stoel als ze horen dat hun klachten psychologisch van aard zijn en willen niet accepteren dat ze fysiek in orde zijn."
Jouw huisarts als psycholoog?
Wat doet een huisarts dan bij vermoedens van psychologische oorzaken? "Doorverwijzen naar een specialist, een psycholoog of psychiater, is moeilijker tegenwoordig. Er is een groot tekort aan specialisten waardoor de wachtlijsten erg lang zijn.
"De taak van de huisarts is veel breder geworden door dat tekort. We proberen als huisarts zelf al richting te geven aan onze patiënt, maar we zijn geen psychologen natuurlijk."
Dit kan je doen als je vermoeid bent:
Ga naar je huisarts: bespreek het met je arts om de oorzaken te kennen en om eventueel een behandeling te starten
Sociaal contact: een kort gesprek kan al een energieboost geven
Gezonde levensstijl: weinig beweging en ongezonde voeding kunnen aan de basis van vermoeidheid liggen
Genoeg licht: maak genoeg licht 's morgens, dan ga je overdag minder moe zijn. Anders laat je je melatonine, het slaaphormoon, veel te lang aanslepen
