Op zondag 13 oktober trekken we voor de tweede keer dit jaar naar de stembus. Na de Europese, federale en regionale verkiezingen afgelopen juni, is het nu de beurt aan de provinciale en gemeenteraadsverkiezingen. In dit artikel vind je de basisinformatie over de verkiezingen.
Op 13 oktober opnieuw verkiezingen, maar wat kiezen we precies?
Moet ik dit keer gaan stemmen?
Op zondag 13 oktober 2024 zijn het lokale en provinciale verkiezingen. In de stad Antwerpen staan ook de stadsdistrictsraden op het programma.
Voor deze verkiezingen geldt in Vlaanderen voor het eerst ooit geen opkomstplicht. Dat betekent dat je vrij kan kiezen of je wel of niet naar het stembureau gaat en of je stemt. Je krijgt dan ook geen oproepingsbrief, maar een uitnodigingsbrief.
In Brussel en Wallonië blijft de opkomstplicht wel gelden.
Wanneer mag ik die uitnodigingsbrief verwachten?
Gemeenten moeten de uitnodigingsbrieven uiterlijk zaterdag 28 september versturen. Je moet je uitnodigingsbrief dus ten laatste eind september of begin oktober ontvangen.
Heb je 2 weken voor de verkiezingen nog geen uitnodigingsbrief? Dan kan je bij de gemeentediensten een nieuw exemplaar krijgen. Ook als je je uitnodigingsbrief hebt verloren, kan je bij de gemeente terecht voor een duplicaat. Dat kan tot op verkiezingsdag zelf, want dan zijn de gemeentehuizen tot 12 uur 's middags geopend. Zo'n duplicaat is overigens gratis.
Waar en wanneer kan ik gaan stemmen?
Wie wil gaan stemmen, doet dat in zijn of haar eigen gemeente. In je uitnodigingsbrief staat op welke locatie je precies moet zijn.
De stembureaus zijn geopend vanaf 8 uur ’s ochtends, het sluitingsuur hangt af van hoe er gestemd wordt. In de gemeenten waar nog op papier gestemd wordt, sluiten de bureaus om 13 uur. In de gemeenten waar elektronisch gestemd wordt, kan je tot 15 uur terecht. De openingsuren worden vermeld op je uitnodigingsbrief.
Wat kiezen we tijdens de verkiezingen?
Bij de gemeenteraadsverkiezingen kiezen we de gemeenteraad van onze woonplaats. Hoeveel leden die telt, hangt af van de grootte van je gemeente. Hoe groter je gemeente, hoe meer leden in de gemeenteraad.
Bij de provincieraadsverkiezingen kiezen we de provincieraad van de provincie waarin we wonen. Ook hier: hoeveel leden die telt, hangt af van de grootte van je provincie. Hoe groter je provincie, hoe meer leden in de provincieraad.
Inwoners van Antwerpen moeten ook stemmen voor de leden van de districtsraad. Antwerpen heeft geen deelgemeenten, maar stadsdistricten. Elk district heeft een eigen bestuur dat het beleid bepaalt voor een beperkt aantal bevoegdheden: sport, jeugd, cultuur, senioren en de inrichting van (een deel van de) straten.
Woon je in een faciliteitengemeente in de Vlaamse Rand rond Brussel? Dan verkies je ook rechtstreeks de schepenen, OCMW-raad en het vast bureau.
Faciliteitengemeenten
Een verzamelnaam voor 12 Vlaamse gemeenten met een speciale taalregeling, 6 gemeenten in de rand rond Brussel en 6 taalgrensgemeenten. Als uitzondering op het principe van de eentaligheid van het Nederlandse taalgebied, kan in deze gemeenten onder bepaalde voorwaarden de communicatie tussen de overheid en de inwoners in het Frans verlopen.
De faciliteitengemeenten in de Vlaamse Rand rond Brussel zijn: Drogenbos, Kraainem, Linkebeek, Sint-Genesius-Rode, Wemmel en Wezembeek-Oppem.
Wat doen gemeente- en provincieraden eigenlijk?
Een gemeenteraad zet de grote lijnen uit voor zijn stad of gemeente. De raad bestaat uit een voorzitter (vaak de burgemeester, maar niet altijd) en gemeenteraadsleden die rechtstreeks worden verkozen tijdens de lokale verkiezingen. De gemeenteraad maakt de belangrijke beslissingen: het keurt verordeningen goed, maakt de lokale begroting op, controleert het College van Burgemeester en Schepenen (dat het beleid van de gemeenteraad moet uitvoeren) enzovoort. De gemeenteraad beslist ook wie schepen mag worden.
Iedere provincie in ons land heeft een provincieraad. Ook deze leden worden rechtstreeks verkozen. De raad bepaalt het beleid van de provincie, controleert de deputatie (de instelling die zich bezighoudt met het dagelijks bestuur van de provincie) en gaat in overleg met de Vlaamse overheid voor plannen die heel hun provincie aangaan. De provincieraad verzamelt doorgaans 1 keer per maand. Aan het hoofd van elke raad staat een voorzitter. Deze mag je niet verwarren met de gouverneur, die aan de top van de deputatie staat.
Op wie kan ik stemmen?
Per verkiezing dienen de politieke partij een andere lijst in met politici waarop je kan stemmen. De komende maanden maken de partijen stelselmatig hun kandidaten bekend. De deadline voor het indienen van de kandidatenlijsten is 14 september.
Wat als je niet kan gaan stemmen?
In uitzonderlijke gevallen kan je een volmacht geven aan iemand anders. Die persoon gaat dan in jouw plaats stemmen.
Dat moet geen familie zijn, je kan aan eender welke andere stemgerechtigde een volmacht geven. Dat doe je via een volmachtformulier.
Meer info over het geven van een volmacht en welke voorwaarden eraan verbonden zijn, vind je hier.
Dit artikel is onder meer gebaseerd op de informatie van de Vlaamse overheid .
