Steden en gemeenten krijgen een modelattest aangeboden waarmee ze kindjes die binnen de 140 dagen na de bevruchting sterven, symbolisch kunnen registreren. Het initiatief komt er naar aanleiding van Wereldlichtjesdag. "Zulke acties zijn heel belangrijk voor het verwerkingsproces", vertelt Liesbet Broos, die haar dochtertje na 14 weken zwangerschap verloor.
Nieuw modelattest om sterrenkindjes symbolisch te registreren: "Belangrijk voor het rouwproces"
Ann Willems
Gepubliceerd:
Afgelopen mei werd Oostende de eerste stad waar een stilgeboren kind, ongeacht hoe lang het in de buik heeft gezeten, symbolisch kan worden ingeschreven in een sterrenregister. Het is een tegemoetkoming aan ouders van baby's die sterven binnen de 140 dagen na de bevruchting. Zij kunnen geen enkele erkenning aanvragen. Pas na 24 weken zwangerschap krijgen ouders een akte van overlijden, tussen 140 en 179 dagen zwangerschap kan een stilgeboren kind wettelijk worden aangegeven en krijgt het een voornaam.
“We proberen al jaren meer rechten te verwerven”, vertelt Anneleen Fransen, oprichtster van Boven de Wolken vzw. “Op federaal niveau lijkt het moeilijk iets te bekomen. Daarom stelde burgemeester van Oostende Bart Tommelein – zelf een sterrenopa – voor om lokaal aan de slag te gaan. Sinds mei volgden zo’n 25 steden en gemeenten zijn voorbeeld.”
Boven de Wolken vzw heeft samen met Berrefonds vzw, Met Lege Handen, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en Vlaams minister van Bestuur Gwendolyn Rutten (Open VLD) een modelattest ontworpen dat steden en gemeenten kunnen gebruiken om de jongste sterrenkindjes in hun sterrenregister op te nemen. “Meer kunnen we niet doen: het idee warm aanbevelen en een voorbeeldakte op een schoteltje aanbieden. Hopelijk gaan er veel plekken volgen.”
Het initiatief komt er naar aanleiding van Wereldlichtjesdag vandaag. Wereldlichtjesdag vindt sinds 1997 plaats op de tweede zondag van december. “Mensen verzamelen wereldwijd om 19 uur, ontsteken een kaars en herdenken de kinderen die niet meer onder ons zijn. Deze ontroerende daad richt zich op alle ouders die een kind verloren, ongeacht of dit verlies zich voordeed voor, tijdens of na de geboorte", aldus Boven de Wolken vzw.
Hulp bij het rouwproces
Juridisch zijn er geen gevolgen verbonden aan een sterrenregister, wel biedt het steun. “Een eerste stap in het rouwproces is vaak de symbolische erkenning van het kindje. Het is niet omdat een baby nog niet oud genoeg is volgens de wettelijke termijnen, dat het niet bestaat voor ouders en families en zij geen verdriet hebben”, aldus Fransen.
Liesbet Broos verloor afgelopen maart na 14 weken zwangerschap haar dochtertje Elle. Ook zij heeft officieel dus niets van haar kind in handen. "Wel bood stad Diest de mogelijkheid aan om haar gratis te begraven op het kerkhof of haar te laten cremeren. Dat vond ik erg mooi. We hebben ook foto's genomen na de bevalling." Vanavond gaat ze naar de herdenking van Wereldlichtjesdag.
Liesbet steunt dan ook het pleidooi van Boven de Wolken vzw en co. om in zoveel mogelijk steden en gemeenten een sterrenregister te openen. "Zulke initiatieven zijn heel belangrijk in het verwerkingsproces. Elle zal altijd deel uitmaken van mijn leven. Haar naam stond ook op de doodsbrief van mijn vader, en nu ik opnieuw zwanger ben, zal later ook haar zusje weten wie Elle was."
Officiële geboorteakte
Een symbolisch sterrenregister is voor Fransen een stap in de juiste richting. “Zonder hebben steden en gemeenten geen idee van het verdriet dat hun inwoners met zich meedragen. Ze kunnen ouders ook niet uitnodigen bij initiatieven als het planten van een geboorteboom, want ze weten niet welke ouders sterrenouders zijn.”
Nog veel liever ziet ze een officiële geboorteakte voor alle doodgeboren kindjes, ongeacht het aantal dagen, weken of maanden dat ze oud zijn geworden. “Zolang een kind niet is opgenomen in het geboorteregister, bestaat het niet voor de wet. Het komt bijvoorbeeld niet in het trouwboekje te staan wanneer de ouders zouden trouwen, of het kan niet voorkomen bij stamboomonderzoek. Dat is voor de families ontzettend pijnlijk.”
Zolang een kind niet is opgenomen in het geboorteregister, bestaat het niet voor de wet. Het komt bijvoorbeeld niet in het trouwboekje te staan. Dat is ontzettend pijnlijk
Anneleen Fransen, oprichtster Boven de Wolken vzw
Evelyne Woestyn verloor vijf jaar geleden haar tweeling Oona en Axelle. Oona was 23 weken en 2 dagen, Axelle 23 weken en 4 dagen. "Hadden ze een paar dagen langer geleefd, waren ze erkend geweest. Nu waren ze net te jong. In onze gemeente mochten we hen daardoor niet begraven. Ik wilde dat niet, mijn meisjes zijn gecremeerd en mee naar huis gekomen, maar het is niet fijn dat er zulke beperkingen zijn."
Dat er zo weinig erkenning is voor de vroegst geboren sterrenkindjes deed het verwerkingsproces van Evelyne geen goed. "Nu begin ik me er overheen te zetten, maar in het begin had ik het daar heel moeilijk mee. En niet alleen ik, ook vrienden en familie. Er was geen begrafenis, dus niemand kon echt afscheid nemen. Het papier dat we in het ziekenhuis kregen, is schone schijn. Dat is officieel niets waard."
