De Franse president Emmanuel Macron is de voorbije dagen uit alle hoeken van het politieke spectrum onder vuur genomen vanwege een joodse ceremonie in het Elysée, het presidentiële paleis. In een land waarin het secularisme een "kostbaar goed" is, kan men daar niet om lachen. Macron is zich van geen kwaad bewust.
Franse president Macron ligt onder vuur wegens joodse ceremonie in presidentieel paleis: "In Elysée is geen plaats voor religie"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Emmanuel Macron was donderdag aanwezig bij een joodse ceremonie in de bekende Salle des Fêtes in het Elysée, de officiële residentie van de Franse president. De aanleiding voor de ceremonie was een prijs die Macron kreeg voor zijn inzet tegen antisemitisme.
Maar de beelden die daarna op sociale media rondgingen, veroorzaakten heel wat deining. Tijdens diezelfde ceremonie stak de Franse opperrabbijn Haïm Korsa ook een kaars aan ter gelegenheid van de start van het joodse feest Chanoeka, ook wel het feest van het licht genoemd.
Kritiek van links en rechts
Die openlijke religieuze daad leverde kritiek op uit zowat alle hoeken van het politieke spectrum. "Voor zover ik weet, is dit de eerste keer dat dit is gebeurd. Het is een schending van het secularisme", reageerde David Lisnart van de rechtse partij Les Républicains.
"Het Elysée is geen plaats voor religie. Je kan geen compromis sluiten met secularisme", zei de socialiste Carole Delga. "Dit gemeenschappelijk goed is kostbaar, maar kwetsbaar", voegde ze eraan toe. "Zal Macron nu hetzelfde doen voor andere religies? Sommige wel, andere niet?", vroeg Alexis Corbière van de radicaal-linkse partij La France insoumise zich af. "Het is een gevaarlijke spiraal."
Ook uit Joodse hoek kwam kritiek: "Dit is iets dat niet nog eens zou mogen gebeuren", stelde Yonathan Arfi van Crif, de Representatieve Raad van Joodse Instellingen in Frankrijk. "De Franse Joden hebben het secularisme altijd als een wet van bescherming en vrijheid gezien. Alles wat secularisme verzwakt, verzwakt de Joden." Bekijk de beelden in onderstaand bericht op X:
Secularisme, een "heilig" goed in Frankrijk
Frankrijk is al meer dan een eeuw doordrongen van het secularisme. Delga wijst er op het socialemediaplatform X overigens op dat de ceremonie in het Elysée enkele dagen voor de verjaardag van de wet op het secularisme plaatsvond.
Die "wet op de scheiding tussen Kerk en Staat" ("Loi de séparation des Églises et de l'État") werd vandaag dag op dag 118 jaar geleden aangenomen, op 9 december 1905. De vrijheid van geloof werd toen in de wet verankerd, maar ook de scheiding tussen staat en religie. Sindsdien zijn ook alle tekenen van religie in openbare gebouwen verboden.
De wet wordt al meer dan een eeuw als de hoeksteen van het moderne Frankrijk beschouwd. Of zoals de Britse BBC het omschrijft: "In Frankrijk is de scheiding tussen religie en staat op zichzelf een religie."
Macron: "Geen spijt van"
Het is dan ook geen verrassing dat Macron de wind van voren krijgt na de ceremonie. Maar de president is zich van geen kwaad bewust. Hij heeft er geen spijt van, reageerde hij een dag later. "Als de president echt een religieuze daad had gepleegd of deelgenomen had aan de ceremonie, dan zou dat inderdaad een schending van het secularisme zijn geweest. Maar dat is niet gebeurd." Op de beelden is te zien dat Macron er wel bij staat, maar zich verder afzijdig houdt.
De Franse president ligt overigens ook al geruime tijd onder vuur omdat hij geen duidelijke lijn zou volgen omtrent de oorlog in Gaza. Macron wordt verweten dat hij het ene moment te veel zou aanleunen bij Israël om zich vervolgens achter het Arabische standpunt over de oorlog te scharen.
Volgens critici zou Macron dat doen om zowel de vele Joden als moslims in zijn land te behagen. Frankrijk is zowel het land met de grootste Joodse gemeenschap in Europa als de grootste moslimgemeenschap.
