Budgetcoach geeft tips om foute kerstcadeaus te vermijden: "Voor 25 euro aan wc-rollen, dat komt altijd van pas"

Hoe goed elk cadeau ook bedoeld is, achteraf blijkt soms dat je toch een foute keuze hebt gemaakt. Omdat diegene die het ontvangt er eigenlijk niets mee is of het misschien zelf al had gekocht. De tweedehandswinkels 2dehands.be, Kringwinkel, Cash Converters en HappyTroc lieten onlangs een onderzoek naar foute cadeaus uitvoeren bij 2.000 Belgen. Daaruit blijkt dat bijna een vierde van de respondenten vorig jaar een eindejaarscadeau kreeg waar die niet blij mee was of dat die niet nodig had.

Voorkomen is beter dan genezen. Budgetcoach Sarah Zwaenepoel geeft een aantal tips om foute cadeaus te vermijden en meteen een juiste keuze te maken.

Je zou kunnen denken dat het cadeau geen verrassing meer is wanneer je zelf suggesties doet. Maar dat hoeft niet per se, zegt de budgetcoach. "Schrijf op je verlanglijstje meerdere dingen die je graag krijgt. Je weet niet welk cadeau de schenker gaat kiezen, en zo blijft het toch nog een beetje een verrassing. Nog een voordeel: met een verlanglijstje ben je ook altijd zeker dat het geld goed besteed is."

Spreek een thema af met je familie of vrienden. Dat werkt altijd, volgens Zwaenepoel. Ze geeft een aantal voorbeelden. "Een thema zou bijvoorbeeld kunnen zijn: het moet tweedehands zijn. Je hebt enorm veel keuze in de Kringwinkel, of in de app van Vinted."

"Een ander thema zou kunnen zijn: koop iets bruikbaars. Zo weet je zeker dat het nooit verloren geld is. Plak hier wel een budget op. Zo kocht ik ooit voor 25 euro aan zwart wc-papier voor mijn schoonmoeder. Zij houdt ervan om een toren te maken van witte en zwarte wc-rollen. Die 25 euro was toen sowieso nuttig besteed", lacht Zwaenepoel.

Een ander thema kan zijn: een grappig cadeau. "Al vinden sommige mensen dit wat verloren geld, maar als dat het thema is, is het niet fout om bijvoorbeeld een wijnkurk te geven met een cijferslot op voor mensen die te veel drinken. Of een hoesje met een timerslot voor wie te veel op de smartphone zit."

"Een thema kiezen zorgt er ook voor dat je outside-of-the-box gaat denken, of dat je grappigere of zelfs meer persoonlijke spullen koopt. Want wat geef je aan iemand die al alles heeft? Of aan wie alles meteen koopt als die iets wil? Dat zijn doorgaans geen makkelijke mensen om een cadeau voor te kiezen. Een thema maakt het je toch wat makkelijker als schenker."

De budgetcoach vindt het ook een groot voordeel om een budget af te spreken. "Op die manier ga je iemand die het financieel moeilijker heeft, nooit een vervelend gevoel geven. Een bedrag afspreken werkt taboedoorbrekend. In het begin is het misschien wat onwennig om een budget af te spreken, maar daarna weet iedereen waar die aan toe is. Je weet dat er anders altijd iemand zal zijn die zich niet goed voelt bij het bedrag en het zou jammer zijn als dat niet bespreekbaar is."

Sarah is ook een grote fan een "re-gift" waarbij je alleen iets mag geven dat je al in huis hebt liggen. "Geef een cadeau dat je de voorbije jaren zelf cadeau hebt gekregen of waar je nu niets meer mee doet. Dat kan ook een boek zijn dat je zelf al hebt uitgelezen."

Loop je met een belevingscadeau minder risico op een fout cadeau? De budgetcoach ziet er in ieder geval veel voordelen in. "Het is altijd nog fijner om uit te gaan eten of om samen iets te doen, dan om iets te krijgen."

Zwaenepoel vindt het vooral ideaal om samen te leggen voor een cadeau. "Zo wordt het iets van de familie, je maakt herinneringen en daar heb je langer genot van. Nog meer dan van een fysiek cadeau."

Is geld geven sowieso altijd een goed cadeau? De ontvanger kan dan immers zelf kiezen waar die het aan wil spenderen. Zwaenepoel vindt het in sommige gevallen een goed idee. "Als iemand spaart om iets groots - zoals een nieuwe fiets - te kunnen kopen, dan is dat een goed cadeau. Dan is het tof dat jij hebt kunnen bijdragen aan die fiets."

Als je geld geeft omdat je inspiratieloos bent, dan is Sarah een minder grote fan. "Als je het echt niet weet en toch geen fout cadeau wil kopen, dan bestaan er wel sites die je op ideeën kunnen brengen. Zoals radbag.be. Daar kan je een aantal vereisten invullen: de gelegenheid (bv kerst), het bedrag, of het cadeau voor een man, een vrouw of een non-binair persoon bedoeld is, etc. Klik op zoeken en de site geeft je ideeën. Zo kan je bijvoorbeeld sokken laten printen met het portret van de ontvanger."

Met een zelfgemaakt cadeau zit je vaak goed, vindt de budgetcoach. "Heel weinig mensen doen dat. Je moet er natuurlijk ook de tijd voor hebben. Maar vaak is het een juist cadeau omdat het persoonlijk is. Bijvoorbeeld een fotoalbum of fotokader met de kleinkinderen op de omslag voor de grootouders. Dat is een geschenk vol herinneringen. Er is geen mooiere manier om echte liefde te tonen. En de waarde wordt nog groter omdat die persoon daar tijd in heeft gestoken."

Geld geven aan een goed doel in plaats van een fysiek cadeau: is dat een goed idee? "Ik vind dit enkel een goed idee als het op vraag is van de ontvanger zelf. Stel dat die persoon geld wil schenken aan een liga die zich inzet voor onderzoek naar spierziektes, of een vzw wil steunen die verwaarloosde honden opvangt, dan heb je drie keer gescoord. Je maakt de ontvanger blij, het goede doel, en jezelf. Want je hebt op die manier ook iets voor het goede doel gedaan", besluit de budgetcoach.