Je darmen en stoelgang verraden hoe gezond je bent: "Door juist te eten, verbeter je je gezondheid"

"Het cliché dat gezonde darmen gelijk zijn aan een gezond lichaam, klopt", vertelt diëtiste Christine Tobback. "Als je last hebt van reuma, hoofdpijn, migraine, longklachten zoals astma, snurken, concentratieproblemen, slechte slaap, mentale gezondheid, ADHD of ADD, dan kan je meer dan 50 procent beterschap verwachten als je gaat werken aan je spijsvertering. Door juist te eten, verbeter je je gezondheid."

"Een belangrijke oorzaak van darmproblemen is de voeding op zich. We eten tegenwoordig te weinig vet, waardoor we gevoelig worden voor suikers. Het vet vormt als het ware een laag rond je organen, wat de gevoeligheid doet afnemen. Let wel: koude vetten, zoals margarine en koude olijfolie, zijn goed, maar opgewarmde vetten mijd je het best."

"Een andere oorzaak is een voedselallergie of -intolerantie", verduidelijkt Tobback. "Zo ontstaat lactose-intolerantie door een tekort aan lactase-enzymactiviteit in de dunne darm. Lactase is normaal gezien verantwoordelijk voor het afbreken van lactose, een suiker in zuivelproducten. Wanneer er onvoldoende lactase is, komt lactose onverteerd in de dikke darm terecht, waar het wordt gefermenteerd door darmbacteriën. Dat kan leiden tot darmklachten zoals buikpijn, winderigheid en diarree."

 "Allergieën en intoleranties kunnen drastisch verminderen wanneer mensen hun dieet aanpassen. Je verdikt niet automatisch als je meer vet gaat eten. Van opgewarmde vetten kan je verzwaren. Maar dat komt omdat de darm- en leverfunctie achteruit gaan. Mensen met overgewicht hebben als gevolg vaak maag- en darmklachten.

"Het is normaal om tussen de 3 keer per dag en 1 keer om de 3 dagen naar het toilet te gaan voor een grote boodschap", legt Devroey uit. "Je moet dus niet per se elke dag een grote boodschap doen. Dat hangt namelijk af van:

• de lengte en de activiteit van je darmen;

• wat je gegeten hebt: hoe minder vlees en vet je eet, hoe minder je naar het toilet moet;

• hoeveel je drinkt: hoe minder je drinkt, hoe minder je naar het toilet moet;

• je beweging: hoe minder je beweegt, hoe minder je naar het toilet moet."

"Als je meer dan 3 keer per dag naar het toilet moet voor een grote boodschap, dan spreken we van 'diarree', ook al is je stoelgang goed gebonden", verduidelijkt de professor. "Het aantal toiletbezoeken is daarbij dus belangrijker dan de consistentie van de stoelgang."

"Iedereen houdt zijn stoelgang wel eens in, maar je mag het niet te lang doen", gaat Devroey verder. "Als je dat doet, zal de noodzaak om een grote boodschap te doen, verdwijnen. Het gevaar bestaat dan dat de stoelgang die klaarzit ter hoogte van de endeldarm, gaat uitdrogen en verharden. Bij sommige mensen gaat die zelfs zo hard worden, dat het de andere stoelgang tegenhoudt. Dat kan beginnen te drukken op de anus, waardoor aambeien en kloven kunnen ontstaan."

Devroey verwijst daarvoor naar de Bristol-stoelgangschaal. "Dat is een schaal die op basis van de consistentie in 7 categorieën is verdeeld. Die gaat van harde keutels, type 1, wat wijst op een verstopping, tot waterig, type 7, wat wijst op een ontsteking. Je raadpleegt die schaal dus het best als je wil weten hoe gezond je stoelgang is. Bij een verstopping of ontsteking kan je langsgaan bij een dokter."

Daarnaast benadrukt Tobback het belang van de geur van je windjes. "Windjes zonder geur wijzen op suikers die niet opgenomen zijn in het lichaam. Stinkende windjes wijzen op rotting van de eiwitten. En dat mag ook niet."

"Zwarte stoelgang duidt op een bloeding in de darm", licht Devroey toe. "Je moet je dan zo snel mogelijk laten onderzoeken. Zwarte stoelgang is namelijk een symptoom van darmkanker of poliepen. Een poliep is een bultje in de wand van de dikke darm die kwaadaardige cellen kan bevatten, en dus het begin van darmkanker kan zijn. Let wel: zwarte stoelgang kan ook voorkomen als je ijzerpreparaten inneemt."

"Rode stoelgang, door bloed, kan wijzen op aambeien of op een letsel aan het einde van de darm. Daarnaast kan het duiden op salmonella."

"Groene stoelgang wijst op een ernstige infectie. Je kan dan ook het best een dokter raadplegen."

Voor een goede stoelgang en gezonde darmen, kan je je eetpatroon met enkele eenvoudige stappen veranderen. Tobback geeft tips. "Je kan bijvoorbeeld brood toasten of oud brood eten. Door verhitting, zoals toasten, maak je eiwitten stuk, waardoor je eten beter verteert. Op vers brood moet je langer kauwen, wat moeilijker te verteren is. Oud brood daarentegen werkt als een spons. Zo kan je maagzuur beter inwerken. Probeer vooral te bepalen wat voor jou werkt en wat niet." Maar dat wordt volgens de diëtiste wel steeds lastiger. "We eten niet alleen meer verschillende dingen, er worden ook vaker bewaarmiddelen en kleurstoffen toegevoegd. Die onderdrukken als het ware de acute signalen van je lichaam."

"Rauwkost met wat frietjes is ideaal voor je darmen", geeft Tobback mee. "Frietjes is ook een goed middel wanneer je geconstipeerd bent. Als je een aardappel frituurt, dan vormt dat een korst rond de aardappel. Daardoor gaat je darmflora de suikers uit de aardappel minder fermenteren. Bak de frietjes wel op de juiste manier: voorbakken op 150 graden en afbakken op 175 graden. Laat de frieten altijd goed afkoelen tussen twee bakbeurten en ververs het vet ook regelmatig." 

Tobback raadt nog aan om je zwaarste maaltijd 's middags te eten. "De hoeveelheid maagzuur is 's middags hoger dan 's avonds. Naarmate de dag vordert, neemt de productie maagzuur dus af. Dat spijsverteringssap hebben we vooral nodig om eiwitten uit onze voeding (vlees, vis, granen en melkproducten) te verteren. Hoe moeilijker onze eiwitvertering, hoe meer onverteerde eiwitten onze darm bereiken, en hoe nadeliger dat is voor onze darmflora en onze algehele gezondheid."

Ook je mentale gezondheid hangt af van je maagdarmwerking. "Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld depressief reageren op voedsel. Zo zijn ze bijvoorbeeld de ochtend na een bepaalde maaltijd chagrijnig. Dat komt omdat je maagwerking zorgt voor een goede magnesiumopname, wat noodzakelijk is voor de productie van serotonine in onze darmen. Als je darm slecht functioneert, krijg je dus makkelijker mentale klachten. Een goede vertering staat gelijk aan goedgezinde mensen."