Premier De Croo (Open Vld) en minister van Buitenlandse Zaken Lahbib (MR) stelden vrijdag hun plannen voor het voorzitterschap van de Europese Unie voor. Het voorzitterschap start op 1 januari en duurt 6 maanden. Wat mogen we verwachten? Professor Europese politiek Hendrik Vos geeft meer uitleg in “VRT NWS Laat”.
België maakt plannen voor EU-voorzitterschap bekend: “Ons land zit nu in de cockpit”
Wannes Debeuckelaer
Gepubliceerd:
“Veel goesting en veel ambitie”, dat is hoe professor Vos de Belgische plannen voor het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie samenvat. Als voorzitter van de EU zal België de ministerraden leiden, waardoor ons land de politieke agenda mee kan bepalen. De drie belangrijkste prioriteiten van ons land? De Europese economie versterken, de burgers beter beschermen en een gedeelde toekomst voorbereiden. “Het zijn nu de Belgen die in de cockpit zitten.”
Rol van de voorzitter
“In de eerste plaats moet de EU-voorzitter bemiddelen en ervoor zorgen dat er compromissen gemaakt worden”, zegt Vos. “Over alle dossiers, hoe klein of hoe groot ook, bestaan er namelijk meningsverschillen.” Veel van het voorzitterschap speelt zich dan ook achter de schermen af, bij diplomaten die zoeken naar consensus. Die eensgezindheid moet niet alleen gezocht worden tussen de lidstaten onderling, maar ook tussen de lidstaten en het Europees parlement.
“We mogen de Belgische diplomatie niet onderschatten.”
Hendrik Vos, professor Europese politiek
Ook komt er veel voorbereidend werk kijken bij een voorzitterschap. “Dat gaat dan over honderden voorbereidende vergaderingen. Van een werkgroep bijenteelt en honing, tot een werkgroep drukapparatuur of liften. Het bestaat allemaal”, vertelt Vos. Belgische diplomaten en experts worden nu ingeschakeld om voor al die kwesties, hoe technisch ook, compromissen te zoeken tussen verschillende standpunten.
De Belgen hebben een goede reputatie als het gaat over het verzoenen van het onverzoenbare, weet Vos. “We mogen de Belgische diplomatie niet onderschatten.Onze diplomaten zijn gepokt en gemazeld en weten ondertussen hoe je compromissen maakt.”
Asiel en migratie
Een thema waar veel van verwacht wordt tijdens het Belgische voorzitterschap is het migratiebeleid. Dat is een kwestie waar Europa al jaren mee sukkelt, zegt Vos. “Veel Oost-Europese landen liggen dwars, waardoor het op eieren lopen is als je een compromis wil maken over asiel- en migratie.” Toch is er volgens Vos nu momentum om een aantal zaken definitief aan te pakken. “Dat is dan ook echt de ambitie tijdens het Belgische voorzitterschap.”
Opstapje voor De Croo?
Of dit voorzitterschap De Croo ook een Europese topjob zal opleveren, is nog maar de vraag. Vroeger bood de EU voorzitten vaak het vooruitzicht op een carrière in de internationale politiek. “Denk maar aan het voorbeeld van het succesvolle voorzitterschap van 1993. Toen vielen toenmalig premier Jean-Luc Dehaene en minister van Buitenlandse Zaken Willy Claes internationaal enorm op. Een paar maanden later was Claes secretaris-generaal van de NAVO.” Tegenwoordig zijn de mogelijkheden voor een Belgische premier om zich in de kijker te werken kleiner. Dat komt volgens Vos omdat er nu enkele vaste figuren het gezicht van Europa zijn. “Denk daarbij aan Ursula von der Leyen als voorzitter van de Commissie of Charles Michel als Europees president.”
