Dromen zijn écht geen bedrog: "Ze vertellen iets over jou"

"Er zijn 3 grote redenen waarom we dromen", legt neuroloog Steven Laureys uit. "De eerste heeft te maken met het ontwikkelen van een nieuwe motorische vaardigheid. Als je bijvoorbeeld leert skateboarden gebeurt er heel wat in je brein. Vanaf het moment dat je gaat slapen, licht het hele netwerk op. In die mate zelfs dat je het de volgende dag goed gaat doen op je skateboard. De eerste reden is dus gelinkt aan het geheugen waarbij alle connecties zich stabiliseren."

"Daarnaast is er een link met onze emotionele stabiliteit. We worden prikkelbaar, angstig en depressief als we niet slapen en geen droomslaap hebben. Dat kan leiden tot een negatieve spiraal, want stress maakt het nog moeilijker om te slapen."

"Tot slot dromen we omdat het onbewuste en bewuste brein samenwerken", gaat Laureys verder. "Daardoor ontstaat er tijdens je droomslaap in je brein een speciale mix van stofjes, een neurochemische mix. Er zijn dan veel neurotransmitters actief in je brein. Dat zijn stoffen die signalen doorgeven tussen zenuwcellen of spiercellen. Die maken je dromen surrealistisch en creatief."

"Veel mensen zeggen dat ze niet dromen, maar dat is niet het geval. Vaak kunnen we ons onze dromen niet meer herinneren, enkel uitzonderlijke dromen blijven soms hangen. Maar liefst 98 procent vergeten we. De helft daarvan vergeten we zelfs al in de eerste 5 minuten tijdens het ontwaken. Hoe beter je slaapt, hoe groter de kans dat je je droom vergeet. Als je 's nachts licht slaapt en wakker wordt tijdens de droomfase, is de kans groter dat je hem kan onthouden."

"Dat zijn lucide dromen", verduidelijkt Laureys. "Tijdens zulke dromen besef je dat je droomt en beslis je zelf wat je doet in die droom. Je kan dan bijvoorbeeld kiezen welke richting je uitgaat, of je een deur opent en of je gaat vliegen. Wat er verder gebeurt, heb je niet onder controle. Het is een fascinerend fenomeen dat vooral voorkomt bij jonge vrouwen."

"Je kan je dromen trainen. Zo kan je een droomdagboek naast je bed te leggen. Als je 's ochtends of 's nachts wakker wordt en je herinnert je je droom nog, moet je hem onmiddellijk opschrijven in het boek. Door je dromen altijd bij te houden en te noteren, ga je na een tijd meer dromen."

"Er zijn ook allerlei snufjes om je droomslaap te bevorderen", geeft Laureys nog mee. "Zo bestaat er een speciale hoofdband die je oogbewegingen detecteert. Die herkent dat je in een droomslaap bent om vervolgens een geluid of lichtflits aan te schieten. Die signalen merk je op, waardoor je bewust wordt dat je aan het dromen bent."

Iedereen heeft wel eens een terugkerende droom. Psychiater Dirk Olemans zet de 4 meest voorkomende dromen én hun betekenis op een rijtje.

In dromen die gaan over uitvallende tanden, staat machteloosheid en machtsverlies centraal. "Je hebt dan letterlijk geen bijtkracht meer", legt psychiater Dirk Olemans uit. "Ik probeer in de gesprekken met mijn cliënten na te gaan waarmee zij zelf die droom associëren, want dat beeld heeft een betekenis. Wat speelt er op dit moment in hun leven? Wat geeft hen mogelijk een machteloos gevoel? Dat kan voor iedereen anders zijn. Veel mensen verlangen naar een soort algemeen droomwoordenboek, maar dat bestaat niet."

Wanneer je droomt dat je vliegt, zijn er twee mogelijke verklaringen. "Psychoanalyticus Freud verklaart vliegdromen vanuit het verleden. Hij verwijst naar de vliegspelletjes die ouders spelen met hun kinderen. Maar zelf heb ik ondervonden dat die dromen ook een andere betekenis kunnen hebben. In vliegdromen kom je letterlijk los van de realiteit. Er is een verlangen om afstand te nemen, misschien uit frustratie met de dagelijkse sleur of andere zaken die op dat moment je leven beheersen."

Ook bestaat er zoiets als 'valdromen'. "Freud wijst daar opnieuw naar de kinderlijke spelletjes. Maar vallen kan ook wijzen op een soort gemis in je sociale contacten, het gevoel dat er niemand is om op terug te vallen. Het gaat om basisveiligheid, die er wel of niet is."

Ook al ben je al jaren niet meer naar school geweest, dromen over examens afleggen − al dan niet zonder kleren − blijft een veelvoorkomende droom. "Ik heb al lang mijn 2 universitaire diploma's op zak en toch droom ik nog af en toe dat ik opnieuw examen moet afleggen. Dat zegt iets, he", lacht Olemans. "Vaak hangt het samen met de druk in het echte leven om te presteren. In je droom word je op voorhand al gestraft voor een mogelijk falen. Dan is het nuttig om jezelf af te vragen waarmee jouw droom samenhangt en waarom je gestraft zou moeten worden."

Veel mensen dromen over een overleden persoon. "Dat noemen we wensdromen. Een sterk gemis kan ervoor zorgen dat jouw droom die persoon weer oproept. Het is een deel van het verwerkingsproces."