Praten over de dood: "Rouwproces verschilt van persoon tot persoon, maar bestaat uit 4 taken" 

"Een rouwproces verschilt van persoon tot persoon", vertelt klinisch psycholoog Emmanuel Keirse. "Maar het bestaat uit 4 rouwtaken. Deze taken moeten volbracht worden tijdens een rouwproces. Tijdens elke taak kunnen buitenstaanders de rouwende helpen."

"De 1e taak bestaat uit het onder ogen zien van de werkelijkheid van het verlies. Mensen hebben behoefte aan accurate informatie over het verlies en moeten regelmatig het verhaal opnieuw horen om de realiteit te accepteren."

"De 2e taak is het ervaren van de pijn. Het is essentieel om de pijn van het verlies door te leven, zowel psychologisch als fysiek. Je kan letterlijk 'hartzeer' hebben. In deze fase heb je vaak last van een gebrekkige concentratie. Als je het onderdrukt leidt het tot herhaalde confrontaties met boosheid, schuld en schaamte, en beïnvloedt het verdere leven."

"De 3e taak bestaat eruit zich aan te passen aan de wereld zonder de andere. Dit is iets wat zeer lang kan duren afhankelijk van je band met de overledene. Bij elke confrontatie opnieuw moet men zich aanpassen."

"Als bv. je kind sterft, zal je daarmee geconfronteerd worden op verschillende momenten in je leven. Wanneer de klas van je overleden kind z'n communie krijgt, een schoolfeest geeft, afstudeert. Dan zal je opnieuw geconfronteerd worden met je eigen verlies. Als naaste moet je alert zijn voor die momenten, want dan kunnen pijn verlies de kop opsteken. De maatschappij heeft daar vaak geen inzicht in."

"De 4e taak is opnieuw leren houden van de mensen en van het leven. Mensen kunnen vaak niet meer genieten van het leven en voelen zich dan schuldig. Ze durven ook niet meer van iemand te houden, omdat ze bang zijn om opnieuw het verlies te ervaren. Geduldig warmte, genegenheid en ruimte bieden helpt hen geleidelijk weer liefde en vreugde in het leven te ervaren."

Is er verschil in verwerking tussen plotse en verwachte sterfgevallen? "Er is inderdaad een verschil, omdat mensen zich dan al enigszins hebben kunnen voorbereiden. Bij een ongeluk is dat niet het geval. Het besef komt dan in stukjes."

• Wanneer iemand zelf uit het leven stapt, zijn er de waarom-vragen waar de persoon niet meer kan op antwoorden.

• De schuldvragen komen boven. De waarom-vragen worden vaak door de persoon die achterblijft omgezet in schuldvragen.

• Het openbaar onderzoek loopt in plaats van de privacy waar men dan behoefte aan heeft. De politie en het gerecht gaan na of er geen geweld heeft plaatsgevonden, vertrouwelijke zaken worden aangeslagen. Op zo’n moment heb je net een enorm verlangen naar privacy.

"Schuldgevoelens zijn er altijd bij zelfdoding. Je blijft dan met de vraag achter: waarom was het niet meer de moeite bij ons te blijven? Wat hebben wij verkeerd gedaan om iemand tot zo’n beslissing te leiden? Bij een verkeersongeluk, is er geen schuld, men zoekt die niet op in het verleden."

"Je mag wel schuldgevoelens ervaren en zo wel denken. Schuldgevoelens hebben met liefde te maken. Er is een verschil tussen schuldgevoelens en schuldig zijn. Je moet deze gevoelens uiten en niet opkroppen."