Exhibitio-watte? Goedele Liekens geeft uitleg over wat exhibitionisme nu precies wel en niet is

Eerst even naar de feiten. Eddy Snelders is afgelopen weekend opgepakt na een klacht tegen hem voor exhibitionisme. Volgens verschillende media zou hij zich in zijn kantoor meermaals bevredigd hebben met de gordijnen open. Hij zou door een buurvrouw op zijn gedrag zijn aangesproken, maar bleef het doen. 

Snelders heeft zelf ook al gereageerd op de beschuldigingen en weerlegt ze niet, hij zegt te beseffen het fout was. Hij is in behandeling bij een psychiater en mag voorlopig niet meer naar zijn kantoor.

Maar wat houdt exhibitionisme nu precies in? En welke straffen staan er op en kan je er iets aan doen? Seksuologe Goedele Liekens geeft meer uitleg in VRT NWS Laat.

"Een exhibitionistisch iemand is iemand die seksueel plezier haalt uit het tonen van naakte lichaamsdelen, vooral geslachtsorganen of het tonen van de geslachtsdaad", legt Liekens uit. Die seksuele component, de opwinding is belangrijk want daar zit het grote verschil met nudisten. "Die lopen gewoon graag naakt rond maar dat heeft niets seksueels, daar zit geen opwinding aan".

Hoeveel mensen exhibitionist zijn, weten we niet omdat het moeilijk te onderzoeken is. "Maar in de wetenschap spreken ze over grosso modo twee tot vier percent van de mannen. Want het is iets typisch mannelijk", zegt Liekens. 

"We noemen het in het vakjargon een "parafilie": een afwijkende seksuele voorkeur", zegt Liekens. Ze vergelijkt het met een fetisj. Maar in plaats van dat het over een voorwerp of lichaamsdeel gaat (bv. een voet, een sok of nylonkousen), gaat het hier over opwinding vinden in het tonen van je eigen seksualiteit. 

Exhibitionisme draait ook niet om aanrakingen, legt Liekens uit. "Het gebeurt zelden dat een exhibitionist geweld gaat gebruiken. Voor hem zit seksuele opwinding in de spanning, in de kick van het doen schrikken en confronteren van het slachtoffer. Als een soort machtsspel", zegt Liekens. 

Liekens heeft een tijd in Nederland gewerkt als seksuoloog en werkte daar onder andere met exhibitionisten. "Het lijkt zich altijd te ontwikkelen in de puberteit. Ergens in de seksuele ontwikkeling is er iets dat niet gaat zoals dat bij de meesten gaat. De ene is er ook gevoeliger aan dan de andere. Is die misschien zelf geconfronteerd geweest met een exhibitionist? En hoe dat dan precies ontstaat, probeer je per persoon te bekijken".

"Mensen lachen dat soms wat weg", zegt Liekens, "Zo van: een bloot piemeltje, who cares. Maar één op de vier slachtoffers zegt dat ze daardoor levenslang angsten of een onveiligheidsgevoel krijgen".

"Stel dat je dat een paar keer tegenkomt in een park, dan durf je erna niet meer zomaar door een park. Als het een vertrouwenspersoon is zoals een coach of een turnleraar, krijg je ook nog eens een vertrouwensbreuk", legt Liekens uit. 

Exhibitionisme is seksueel geweld en dus strafbaar. "Je kan tot een jaar straf krijgen, maar als er een minderjarige bij betrokken is, dat is in seksualiteit -16 jaar, dan kan je tot 3 jaar krijgen". Maar daar voegt Liekens snel aan toe dat een straf geen oplossing is: "Je moet in behandeling gaan".

"Het is niet eenvoudig omdat het zo jong is begonnen", legt Liekens uit. "Er gaan vaak andere problemen mee gepaard, zoals een minderwaardigheidsgevoel en slecht omgaan met stress, dan moet je eerst aan die punten werken. Dan moet je de dwang wegkrijgen. Maar het gaat ook om de opwinding die je hersenen zoeken, daarvoor moet je je libido lager krijgen. Dan kom je soms uit bij chemische castratie als ze dat zelf willen".

"Want die mensen zelf zien daar ook heel erg van af. Nadat ze die daad begaan hebben, voelen die zich zeer slecht, depressief, mislukkelingen, minderwaardig,... Dus zij willen daar zelf ook vaak wel vanaf", besluit Liekens.