In Venezuela heeft een overweldigende meerderheid gestemd voor de aanhechting van Essequibo, een olierijk gebied dat volledig op het grondgebied van buurland Guyana ligt. Zowel Venezuela als Guyana beweren echter dat de regio tot hun grondgebied behoort. In 2015 laaide het geschil op na een nieuwe, grote olievondst.
Meer dan 95 procent van Venezolanen stemt voor aanhechting van betwist olierijk gebied in buurland Guyana
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
In 2015 werd voor de kust van Essequibo een grote oliebron aangetroffen, goed voor zeker 10 miljard vaten. Voor beide landen zou dat een belangrijke boost voor de lokale economie kunnen betekenen. De vondst deed een lang aanslepende ruzie over de status van het gebied opnieuw opflakkeren.
Essequibo ligt volledig op het grondgebied van Guyana. Het gaat overigens niet om een kleine regio, maar om een gebied van ongeveer 159.500 vierkante kilometer (ongeveer twee derde van het land). Toch is er discussie over tot welk land het gebied nu juist behoort. Caracas zegt dat de regio deel uitmaakt van Venezuela sinds de onafhankelijkheid van Spanje 200 jaar geleden, maar Guyana zegt dat het aan het einde van de 19e eeuw werd toegekend aan het toenmalige Brits-Guyana.
Internationaal Gerechtshof
In een referendum heeft de Venezolaanse kiezer zich nu wel duidelijk uitgesproken. Volgens iets meer dan 95 procent van de bevolking hoort het gebied bij Venezuela. De president van Venezuela Nicolas Maduro noemt de uitslag "een overweldigende overwinning voor heel het land".
Maar daar is Guyana het dus niet mee eens. Het land neemt zelfs rechtelijke stappen. In 2018 heeft Guyana, in de hoop de claim op het grondgebied te verzilveren, een zaak aangespannen bij het Internationaal Gerechtshof.
In het referendum van Venezuela werd ook gepolst naar het standpunt van de bevolking over de rol van het Internationale Gerechtshof in deze kwestie. 95 procent van de bevolking weigerde de jurisdictie van het Hof over deze zaak te erkennen. De regering van Venezuela deelt die mening, maar is tot nu toe de hoorzittingen van het hof wel blijven bijwonen.
Het Internationaal Gerechtshof moet nog een uitspraak doen in de zaak.
Gebied met geweld bezetten?
Het referendum heeft geen bindende gevolgen. Het blijft dus onduidelijk welke stappen de Venezolaanse regering zal ondernemen naar aanleiding van het referendum, maar elke inspanning om het gebied met geweld te bezetten, zou leiden tot een krachtige internationale reactie. Een van de mogelijke gevolgen zou de herinvoering van Amerikaanse sancties op de olie-export van Venezuela kunnen zijn, die pas in oktober waren verminderd.
De kans op een militaire escalatie is eerder klein, zegt ook expert Rodriguez Amari. Brazilië, buurland van zowel Venezuela als Guyana, is in contact met beide landen om naar een vreedzame oplossing te zoeken.
"De Braziliaanse president Lula wordt in Latijns-Amerika gezien als een zeer sterke figuur. Hij heeft goede banden met Maduro en zetelt momenteel in de veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Hij wil een escalatie vermijden, en Maduro zal wellicht naar hem luisteren."
