Geen beha geeft stevigere borsten? Feiten en flauwekul over beha's onder de loep

De beha: voor sommigen een steun en toeverlaat, voor anderen een ijzeren straf die ze liever laten hangen. Nu eens een symbool van vrouwelijkheid, dan weer het slachtoffer van verbranding. Verdeeldheid alom dus, maar wat zegt de wetenschap? Is het dragen van een beha goed of net slecht voor de boezem?

Volgens sommige stemmen kan je je beha maar beter aan de haak laten hangen. Hij zou namelijk negatieve effecten op de gezondheid teweeg brengen. Twee van die beweringen worden uitgelicht in het wetenschappelijk tijdschrift EOS : dat je borsten steviger blijven als je de beha links laat liggen en indien je er toch een draagt, er zich toxische stoffen kunnen ophopen door de "afknelling" van je lymfevaten.

Flauwekul of harde feiten? Chris Monten, radiotherapeut-oncoloog aan het UZ Gent, geeft uitleg in "Het uur van de waarheid" op Radio 1.

Een van de standpunten is dat borsten hun vorm beter kunnen behouden zonder de dagelijkse beha. Je weefsel wordt steviger als je borsten alles zelf moeten doen, luidt de redenering. Een aanlokkelijke belofte in een wereld waar "hangborsten" uit den boze zijn en borstchirurgie geen uitzondering meer is.

"Er zit veel in borsten, maar geen spierweefsel dat je kan trainen", zegt Monten. "Er is veel vetweefsel, bindweefsel en klierweefsel, maar dat kunnen we niet sturen. Het is meer onderhevig aan gewicht en hormonen, dan aan praktische oefeningen."

"De borstspieren die we wel kunnen trainen, de grote borstspier, zitten tegen de ribben." Maar ook als je die oefent, zou het esthetisch effect uitblijven: de spieren houden je boezem namelijk niet omhoog. "Het is niet zo dat je dan plots de jeugdige borstjes van een 25-jarige zou krijgen." Het natuurlijke verouderingsproces van borsten valt dus niet tegen te houden.

Een tweede standpunt is dat een beha de lymfebanen afknelt. Dat zou de ophoping van toxische stoffen in de borsten veroorzaken.

Een opvallende bewering, reageert Monten, aangezien de behandeling van lymfoedemen (of opstapelingen van lymfevocht) juist uit compressie bestaat. Daarnaast ziet ze nog twee andere bezwaren. "Het is een onderschatting van het uitgebreide lymfenetwerk van het lichaam. Zelfs bij patiënten waarbij een deel van de lymfebanen beschadigd is, zien we een enorme reserve voor de afvoer van vocht."

"Ten tweede zitten die lymfebanen onderhuids, en daar zit ook veel vetweefsel. Je moet al héél strak afsnoeren voor het lymfevocht niet meer door kan. Ik kan me niet voorstellen dat iemand die afsnoering langer dan een half uur zou kunnen verdragen."

"Het zijn beweringen die een beetje vrijblijvend zijn, en geen rekening houden met de complexiteit van het lichaam", luidt de conclusie van Monten. Maar dat is nog geen antwoord op de eeuwige vraag: is de beha een vriend of vijand?

Volgens Monten is het verhaal niet eenduidig. "Vrouwen horen vrij te zijn om te kiezen wat ze zelf willen", klinkt het. "Net zoals vrouwen niet gedwongen mogen worden door een maatschappelijk oordeel om een beha te dragen, mogen ze ook niet gedwongen worden door gezondheidscoaches om hun beha achterwege te laten."

In bepaalde situaties kan je die beha zelfs beter omarmen, wijst de wetenschap uit. "Er is mooi onderzoek naar in welke mate zware borsten en sport verenigbaar zijn . Daar heeft men kunnen aantonen dat bij zwaardere borsten de zin om te sporten vermindert, omwille van de pijn." Wat steun om die pijn te verlichten, is welkom en kan juist de algemene gezondheid bevorderen. Een vriend, en geen vijand dus.

Ten slotte wijst Monten op de gevaren van desinformatie over borsten op het internet. "Veel vrouwen met borstkanker hebben ergens een stem zitten die zegt: 'heb ik daar zelf geen schuld aan?'. Verhalen over hoe toxische stoffen niet weg kunnen door het dragen van de beha, maken het voor vrouwen niet makkelijker om zo'n disruptieve diagnose een plaats te geven."

Of je al dan niet een beha draagt, moet een persoonlijke keuze zijn. Maar desinformatie kan sowieso niet door de beugel, besluit Monten.