Wortelen eten sterkt je ogen niet, en 7 andere nuttige weetjes om je blik op scherp te houden 

"Je kunt je ogen niet verslijten door ze te gebruiken of door te verouderen", stelt Peter Stalmans, oogspecialist in het UZ Leuven.

"Je ogen gaan ook niet achteruit wanneer je ze 'misbruikt', door bijvoorbeeld een verkeerde bril te dragen, te lezen bij weinig licht of lang te computeren. Zoiets is wel vermoeiend, maar niet schadelijk".

"Om de vermoeidheid tegen te gaan, kun je af en toe met je ogen knipperen en ze op die manier vochtig maken. Neem om de 20 minuten ook een korte pauze van je computerscherm."

"Je ogen kunnen zichzelf niet herstellen", verduidelijkt Stalmans. "In geval van een trombose, waarbij een bloedvat verstopt raakt door een bloedstolsel − een propje samengeklonterd bloed − zal je netvlies wel nieuwe bloedvaten aanmaken. Maar die zullen van mindere kwaliteit zijn en kunnen bloedingen in het oog veroorzaken."

"De breking van lichtstralen gebeurt enerzijds door het hoornvlies, het helder ruitje vooraan je oog. Hoe boller dat vlies, hoe meer licht het breekt en hoe meer bijziend je bent."

"Ook de diameter van de oogbol is bepalend voor de lichtbreking. Een gemiddelde oogbol heeft een diameter van 23 à 24 millimeter. Elke keer dat een oog een millimeter langer is dan dat gemiddelde, is die persoon 3 dioptrieën bijziende."

"Door genetische variatie binnen het Aziatische ras, heeft de oogbol van mensen met Aziatische roots doorgaans een grotere diameter dan het gemiddelde", legt Stalmans uit. "We spreken dan over 25 à 26 millimeter. Daardoor komt er bij hen meer (hoge) bijziendheid voor: ze zien goed dichtbij, maar minder goed veraf."

"Ook bij zwarte mensen heeft genetische variatie een afwijking van de diameter van de oogbol veroorzaakt. Die diameter is doorgaans kleiner dan het gemiddelde. We spreken dan over 21 à 22 millimeter. Daardoor zijn zij verziend: ze zien goed in de verte, maar slecht dichtbij."

"De term 'kleurenblind' zou letterlijk betekenen dat je alles in zwart-wit ziet. Zoiets bestaat gelukkig niet", klinkt Stalmans stellig. "Een juistere term voor mensen die kleuren niet goed kunnen onderscheiden, is 'kleurzienstoornis'. Die stoornis hebben mannen vaker dan vrouwen (in 8 tot 12 procent van de gevallen), en het is altijd de moeder die ze doorgeeft."

"De lichtgevoelige pigmenten in onze ogen bestaan voor een klein deel uit vitamine A. Wortelen bevatten bètacaroteen, wat in het lichaam omgezet wordt in vitamine A. Maar om te weinig vitamine A binnen te krijgen, moet je al een heel bijzonder eetpatroon volgen. Meer vitamine A zorgt dan ook niet voor een beter zicht."

"Een zonnebril houdt uv-stralen (ultraviolet) tegen. Iedere zonnebril doet dat even goed, het zou zelfs duur zijn om eentje te maken die uv-stralen doorlaat", lacht Stalmans. "Wel kan er een verschil zijn in de filtering van het zichtbare licht. Een goede zonnebril heeft op dat vlak graad 3. Graad 4 is geschikt voor extremere lichtsituaties zoals tijdens het zeilen of skiën."

"Er bestaat niet zoiets als ooggymnastiek. Je kunt je ogen dus niet trainen."

Merk je dat je ogen achteruit gaan? Dan laat je het best een onderzoek uitvoeren. "Vooral vanaf een leeftijd van 40 of 50 jaar heb je kans op glaucoom", waarschuwt onze expert. "Dat is een erfelijke ziekte waarbij de oogzenuwcellen langzaam afsterven. Vaak merk je er niets van tot het te laat is: laat je ogen dus op tijd controleren."

"Je kunt je oog er niet uithalen, ook bij een operatie gebeurt zoiets niet", stelt Stalmans ten slotte gerust. "De zenuw die je oog met je hersenen verbindt, is niet lang genoeg. Bij oogoperaties maken oogartsen een kleine opening aan de rand van de iris of in het wit van het oog. Via die weg gaan ze het oog binnen."

"Amerikaanse artsen zijn er onlangs wel in geslaagd om een oog te transplanteren", besluit hij. "Dat oog 'overleeft' wel, het sterft dus niet af, maar het kan niet zien omdat het onmogelijk is om de oogzenuw weer aan elkaar te zetten."