Na zeven dagen is een abrupt einde gekomen aan de gevechtspauze tussen Israël en Hamas. Bij verschillende bombardementen op de Gazastrook zouden al zeker 30 mensen om het leven gekomen zijn. Veel kenners hadden voorspeld dat het tijdelijke bestand verlengd zou worden, wat is dan verkeerd gelopen? En is er nog een kans op een nieuwe gevechtspauze?
Na zeven dagen vallen opnieuw bommen op Gaza: hoe kon de gevechtspauze zo abrupt eindigen?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Om 6 uur Belgische tijd (7 uur lokale tijd) werd de Gazastrook na een zevendaagse pauze in de gevechten opnieuw opgeschrikt door Israëlische bombardementen. Pogingen om de gevechtspauze te verlengen hebben dus gefaald. Hoe kon het tijdelijke staakt-het-vuren zo abrupt eindigen?
In een verklaring van het Israëlische leger wordt gezegd dat de bombardementen op Gaza hervat werden omdat Hamas de overeenkomst geschonden heeft. Israël beweert dat de Palestijnse terroristische organisatie "de operationele pauze geschonden heeft en raketten afgevuurd heeft op Israëlische doelwitten". "Het Israëlische leger heeft daarom de strijd tegen de terroristische organisatie in Gaza hervat", klinkt het.
Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou Hamas ook niet in staat geweest zijn om de gevraagde gijzelaars over te leveren. Dat bevestigen Amerikaanse en Israëlische bronnen. Hamas heeft nog niet op de uitspraak gereageerd.
"Israël en Hamas hadden in essentie een heel eenvoudige afspraak", vertelt buitenlandjournalist Jens Franssen in "De ochtend". "De gevechtspauze kon telkens verlengd worden met een dag zolang Hamas 10 Israëlische gijzelaars kon aanleveren, maar in de laatste lijst stonden maar acht namen van gijzelaars die vrijgelaten konden worden."
De gevechtspauze in cijfers
Duurde 7 dagen
110 Israëlische gijzelaars werden vrijgelaten door Hamas
240 Palestijnse gevangenen werden vrijgelaten door Israël
137 Israëlische gijzelaars zitten nog vast in Gaza
De afspraak tussen Israël en Hamas had ook enkel betrekking op vrouwelijke gijzelaars en kinderen. Voor gevangengenomen mannen en Israëlische soldaten zouden andere voorwaarden gelden, klonk het bij Israël. Toch doken op de laatste lijst ook mannennamen op. "En dan kun je je natuurlijk de vraag stellen: kon Hamas niet langer vrouwelijke gijzelaars vrijlaten of wou het dat niet?", vertelt Franssen.
"Met andere woorden: weet Hamas niet meer waar die gijzelaars zijn? Zo zouden de gijzelaars ondergebracht kunnen zijn in tunnels die later gebombardeerd werden of heeft Hamas mogelijk de controle verloren over andere terroristische groepen die in de regio actief zijn, zoals de Islamitische Jihad."
"Volledig onlogisch"
"De laatste dagen verliepen de onderhandelingen tussen Israël en Hamas stroef", vertelt Peter Malcontent. Hij is docent internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht, en gespecialiseerd in het Palestijns-Israëlische conflict. "Maar het tart eigenlijk alle logica dat de gevechten zijn hervat, zeker als je kijkt naar de positie van Hamas."
"Hamas heeft enkel baat bij een langer bestand", vertelt Malcontent. "De organisatie kan op die manier langer overleven, omdat het een oorlog tegen Israël toch niet kan winnen."
In Israël liggen de kaarten anders. De oorlogsretoriek houdt daar voorlopig nog stand. Netanyahu blijft herhalen dat de terroristische organisatie Hamas volledig ontbonden moet worden. Toch is die positie moeilijk houdbaar, omdat Hamas nog ongeveer 150 Israëlische gijzelaars vasthoudt.
"Het is duidelijk dat aan Israëlische zijde de militairen het voor het zeggen hebben, en niet de politiek", concludeert Malcontent.
Nieuwe gevechtspauze in de maak?
De internationale gemeenschap reageert teleurgesteld op de hernieuwing van de gevechten. António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, zegt dat hij ten zeerste betreurt dat de militaire operaties in Gaza opnieuw begonnen zijn.
Toch worden inspanningen geleverd om een nieuwe gevechtspauze op te stellen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Qatar meldt dat de onderhandelingen over een staakt-het-vuren tussen de Palestijnen en Israël worden voortgezet. Qatar stelt wel dat de nieuwe bombardementen op de Gazastrook de bemiddelingspogingen bemoeilijken.
Ook de Verenigde Staten hopen dat een hernieuwing van het akkoord mogelijk is. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken brengt op dit moment een bezoek aan de regio. Hij drong er gisteren nog op aan om de gevechtspauze te verlengen en meer inspanningen te leveren om het aantal burgerslachtoffers te verminderen.
"Ik denk dat het niet helemaal uitgesloten is dat er binnen een aantal dagen of weken een nieuwe gevechtspauze komt", eindigt Franssen. "Je moet vaststellen dat, hoewel er ongeveer 14.000 Palestijnen omgekomen zijn en massaal gebombardeerd wordt, men er toch is in geslaagd om een gevechtspauze in te lassen."
"Als dat na 5 weken is gelukt, waarom zou het dan na 6 of 7 weken niet lukken? Zolang beide partijen er voldoende bij te winnen hebben, is een gevechtspauze en eventueel zelfs een staakt-het-vuren of een bestand een mogelijkheid."
