Jongeren blijven steeds langer in het ouderlijke huis wonen. In ons land gaan we rond de leeftijd van 26 weg uit 'Hotel Mama' of 'Hotel Papa'. Hoe is het om als volwassen kind thuis te wonen? En wat doe je als je kind maar niet wil vertrekken?
Wil zoon- of dochterlief maar niet uit 'Hotel Mama' vertrekken? Zo hou je het samenleven aangenaam voor elkaar
In 2022 verlieten we het nest gemiddeld op de leeftijd van 26,3 jaar, volgens Eurostat . Daarmee kwamen we dicht bij het Europese gemiddelde van 26,4 jaar. En we verlaten onze ouders steeds later: in 2012 was het gemiddelde net geen 25 jaar.
In 2022 is de hoogste leeftijd in Europa in Kroatië gemeten: 33,4 jaar zijn ze daar gemiddeld wanneer ze uit huis gaan. In Finland zijn ze er het vroegst bij: gemiddeld op hun 21,3 jaar.
Hoe komt het dat die cijfers alleen maar stijgen de laatste jaren? We vragen het aan gezinssocioloog prof. Dimitri Mortelmans (Universiteit Antwerpen). Gezinspsycholoog Katrien Kemps vertelt hoe het is om lange thuisblijvers in huis te hebben en hoe je hen zou kunnen vragen om te vertrekken.
Wat maakt "Hotel Mama" zo aantrekkelijk?
"Ten eerste zijn er veel verschillende financiële redenen", begint prof. Mortelmans. "Er is natuurlijk de inflatie, hoge vastgoedprijzen en thuis heb je veel comfort zonder veel geld kwijt te zijn. Bovendien wisselen we nog vaak van jobs in die fase, wat de financiële stabiliteit niet bevordert."
We stellen hogere eisen voor onze eerste woonst
prof. Dimitri Mortelmans, gezinssocioloog aan de UAntwerpen
Andere redenen zijn dat we langer studeren en niet meer trouwen voor we gaan samenwonen. "Als alleenstaande is het economisch nog moeilijker om uit huis te gaan."
Ook stellen we hogere eisen voor onze eerste eigen woonst. "Vroeger verzamelden we hier en daar wat spullen als inboedel. Nu willen we alles mooi in de Ikea gaan kopen om te starten en moet alles perfect afgewerkt zijn."
Mortelmans wijst er bovendien op dat veel ouders hun kinderen liever wat langer in huis houden. "Ouders met het legenestsyndroom willen niet dat hun kind de vleugels spreidt. Bij veel van hen ligt er pas een psychologische deadline rond de 30 jaar."
Hoe maak je de situatie het aangenaamst voor beide partijen?
Het is belangrijk dat ouders en volwassen kinderen duidelijke afspraken maken", vindt psychologe Kemps. "Het kind kan bijvoorbeeld elke dag de afwas doen of de ouder kan elke dag met de hond gaan wandelen. Als je zulke duidelijke afspraken maakt, kunnen er al veel ruzies vermeden worden."
Ook open communicatie zorgt voor een betere sfeer thuis. "Gezinnen die zich daar niet aan houden, kunnen breken. Zowel het kind als de ouder moet zich af en toe eens aanpassen."
"Ik raad ook aan om genoeg tijd samen, maar ook apart te spenderen. Je kan bijvoorbeeld vaste eetmomenten samen doen, en andere apart. Daar is helemaal niets mis mee, en zo heeft ieder zijn ruimte."
Probeer uit de ouder- kindrol te kruipen en elkaar als volwassenen te benaderen
Katrien Kemps, gezinspsycholoog
Tot slot raadt de gezinspsychologe aan om elkaar als volwassenen te benaderen. "Als je in de ouder- of kindrol blijft, wordt de situatie frustrerend voor beide partijen. Maar dat is heel moeilijk om los te laten natuurlijk."
"Kinderen vinden het vanaf een bepaalde leeftijd niet leuk als hen gezegd wordt wat ze wel of niet mogen bijvoorbeeld. Ouders raken dan weer gefrustreerd als kinderen niet bijdragen aan het huishouden."
Hoe maak je duidelijk dat het tijd is om te vertrekken?
Veel ouders vinden vanaf een bepaald moment dat het tijd is dat zoon- of dochterlief de vleugels spreidt. "Geef dan als ouder een duwtje in de rug: geef hen zelfvertrouwen en het gevoel dat ze het kunnen. Je kan zoiets best heel voorzichtig en positief aanbrengen."
"Je vraagt je ook best af: waarom wil mijn kind niet vertrekken? Op basis daarvan kan je nog extra tools aanreiken. Stel: je kind weet niet hoe hij moet sparen, dan kan je daar samen aan werken en het vooral ondersteunen. Met die voorbereiding op het zelfstandige leven begin je best op tijd."

