De Universiteit van Antwerpen heeft een tentoonstelling geopend met 20 boeken uit de persoonlijke bibliotheek van de Ierse auteur Samuel Beckett. De UA heeft eerder dit jaar 771 stukken uit zijn persoonlijke bibliotheek ontvangen om de komende 10 jaar te onderzoeken. Het is de eerste keer dat er zoveel materiaal van een buitenlandse topauteur naar de Antwerpse Universiteitsbibliotheek komt.
UAntwerpen opent expo rond persoonlijke bibliotheek van auteur Samuel Beckett (met notities en boodschappenlijstjes)
Laura Defoor
Gepubliceerd:
De Ierse Samuel Beckett (1906-1989) is een van de bekendste schrijvers van de twintigste eeuw. Hij is vooral bekend als auteur van toneelstukken zoals "Wachten op Godot" en "Eindspel", maar hij heeft ook enkele romans geschreven ("Murphy" en de romantrilogie "Molley", "Malone sterft" en "Naamloos"). In 1969 heeft hij de Nobelprijs voor de literatuur gekregen.
"Heel bijzonder dus dat we zijn persoonlijke bibliotheek in ons bezit hebben", vertelt Peter De Meyer van de UAntwerpen. In februari zijn de 771 boeken vanuit Parijs naar Antwerpen verhuisd. Het gaat om boeken die Beckett las als student, maar ook om referentiewerken zoals zijn tientallen woordenboeken. Voordien werd de bibliotheek bewaard in het appartement van Edward Beckett, zijn neef en erfgenaam. Nu is ze tot 2033 in handen van de UAntwerpen.
Antwerpse expertise rond Beckett
Dat de universiteit Becketts bibliotheek ontvangt, is geen verrassing. Professor taalkunde Dirk Van Hulle (UA) onderzoekt het oeuvre van de Ierse schrijver namelijk al 20 jaar. De UA heeft samen met de Universiteit van Oxford en de Universiteit van Reading zelfs het "Beckett Digital Manuscript Project" opgericht. Het project stelt alle documenten van Beckett digitaal ter beschikking.
De komende jaren zal de Universiteit van Antwerpen Becketts persoonlijke bibliotheek gebruiken voor hun onderzoek naar de schrijver en intertekstualiteit. Een auteur maakt gebruik van intertekstualiteit wanneer hij in zijn tekst verwijst naar een andere (literaire) tekst.
Dit is onontgonnen terrein voor onze literatuurwetenschappers
Peter De Meyer van UAntwerpen
"Dit is onontgonnen terrein voor onze literatuurwetenschappers", zegt De Meyer. "Vroeger konden ze enkel Becketts boeken onderzoeken, maar nu ook de literatuur die hij zelf las." En die literatuur is interessant om te bestuderen, omdat ze invloedrijk kan geweest zijn voor Becketts werk.
Maar hoe weten literatuurwetenschappers welke boeken een effect hadden op de schrijver? "Beckett maakte aantekeningen in zijn boek en die zijn daar een indicator van", vertelt De Meyer. "In een boek schreef hij bijvoorbeeld "very interesting" of maakte hij ezelsoren. Dat zijn indicaties dat hij die passages bijzonder vond."
Maar de boeken bevatten ook aantekeningen die weinig tot niets te maken hebben met zijn werk. "We vonden ook een tramticketje of een boodschappenlijstje terug." Die zeggen dan wel weer iets over Beckett als persoon: dat hij graag whiskey drinkt en leverpaté eet, bijvoorbeeld.
De bibliotheek bevat ook boeken die Beckett kreeg van collega-schrijvers zoals de socioloog Adorno en de filosoof Jacques Derrida. De boeken waren vaak vergezeld van een boodschap, zoals hieronder te zien is.
Fysieke én digitale expo
De UA stelt vanaf nu 20 van de 771 boeken tentoon in de Universiteitsbibliotheek. De boeken zijn opgedeeld in vijf thema's die verwijzen naar hun relevantie voor Becketts leven en werk.
Naast de fysieke tentoonstelling werkt de universiteit aan een digitale expo van alle 771 boeken. Daar is heel veel vraag naar, volgens de universiteit. "Er zijn heel veel Beckettspecialisten die de auteur bestuderen. Met de online bibliotheek moeten zij dus niet naar Antwerpen komen om Becketts boekencollectie te aanschouwen."
De fysieke expo loopt van 29 november tot 20 december 2023 in de Universiteitsbibliotheek op de Stadscampus.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
