Het Retabel van Averbode staat na 150 jaar terug op zijn oorspronkelijke plek, in de abdij van Averbode. Het kunstwerk dateert uit de 16e eeuw en is erkend als Vlaams Topstuk. Tot voor kort bevond het retabel zich in het museum MAS in Antwerpen.
Averbode
Retabel van Averbode na 150 jaar weer thuis in abdij van Averbode
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Na 150 jaar staat het Retabel van Averbode opnieuw te pronken in de abdij van Averbode waar het kunstwerk meer dan 500 jaar geleden voor het eerst werd uitgestald. Het retabel bestaat uit drie grote panelen, waarvan twee schilderwerken en een beeldhouwwerk. Op het linkerpaneel staat de "Kruisiging van Christus" afgebeeld. Het centrale beeldhouwwerk toont de "Bewening van Christus", en het rechterschilderij de "Verrijzenis". Bovenaan het werk is een tafereel te zien met Jezus en Adam en Eva.
Een retabel is een schilder- of beeldhouwwerk dat achteraan in de kerk of op het altaar wordt geplaatst. Een van de meest bekende voorbeelden van een retabel is "Het Lam Gods" van de gebroeders Van Eyck, dat je in de Sint-Baafskathedraal in Gent kan bewonderen.
Net als "Het Lam Gods" is ook het Retabel van Averbode een topstuk met een rijke geschiedenis. Maar daarvoor moeten we even terug in de tijd: namelijk naar 1514. "Toen gaf de toenmalige abt van de abdij aan beeldsnijder Jacob van Cothem de opdracht om het retabel te maken", weet de abt van de abdij van Averbode, Marc Fierens. "Eens het werk klaar was, werd het in de abdij geplaatst."
Franse Revolutie
Maar door de jaren heen belandde het Retabel van Averbode op verschillende plekken. "Doordat we door perioden gingen van godsdienstoorlogen verhuisde het retabel naar het Refugehuis van Averbode in Diest (daar zochten geestelijken hun toevlucht in woelige tijden, red.)", vertelt Fierens. "Daar is het blijven staan tot na de Franse Revolutie. Omdat we na de Franse Revolutie geld nodig hadden om de abdij opnieuw op te bouwen, verkocht de abdij van Averbode het stuk."
In 1874 kocht het Antwerpse Museum voor Oudheden, de voorloper van het MAS, het retabel aan. Nu heeft het MAS het kunstwerk in bruikleen gegeven aan de abdij van Averbode en is het weer thuis. "Het retabel staat opnieuw op de plek waar het gemaakt is en bij de gemeenschap waarvoor het oorspronkelijk bedoeld was", zegt de abt. "Daar zijn wij erg tevreden mee. Daarnaast is het natuurlijk ook een aantrekkingspunt voor de vele bezoekers van de abdij."
In 2015 werd het Retabel van Averbode opgenomen in de Vlaamse Topstukkenlijst. Dat is een lijst die de Vlaamse overheid samenstelt om zeldzame Vlaamse kunstwerken, voorwerpen en verzamelingen te beschermen. Nu staat het stuk veilig in een speciale vitrine die zorgt voor de juiste temperatuur, luchtvochtigheid en lichthoeveelheid. Het kunstwerk zal voor minstens 10 jaar te zien zijn in de abdij van Averbode.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
