In de wereld van kunst en geluid komt Ditmar Goes (26) tot leven. Hij is blind geboren, maar met lichtperceptie, waardoor hij enkel nog licht en donker kan onderscheiden. Zijn liefde voor de kunst brengt hem naar het KMSKA in Antwerpen en het SMAK in Gent.
Toppers van morgen - Kunstenaar Ditmar Goes (26): "Mijn blindheid vormt geen belemmering voor mijn passie"
7 weken lang gaat VRT NWS op zoek naar jong journalistiek talent met de Belgodysseewedstrijd. Elke zaterdag verschijnt van hun hand een portret van een jonge inspirerende landgenoot (geschreven door deze jonge journalisten).
Belgodyssee is een initiatief van het Prins Filipfonds, RTBF en de VRT in samenwerking met Metro en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister.
Ditmar Goes kon tot zijn drie jaar kleuren en vormen onderscheiden. Nu is zijn zicht beperkt tot licht en donker. "Mijn vader heeft me geleerd hoe elke kleur eruitziet", vertelt Goes. Cruciaal blijkt achteraf, want hierdoor herinnert hij zich de kleuren. "Ik heb een duidelijk beeld bij de kleur blauw, vooral in contrast met felrood."
Hij omschrijft zichzelf als een audiograaf, wat een term is die hij zelf heeft bedacht voor iemand die voortdurend speelt met geluid en klanken. Daarnaast is hij vooral bezig met kunst via allerlei projecten, zowel in het KMSKA in Antwerpen als in het SMAK in Gent.
Zelfstandigheidskamp bij de Brailleliga Marie-Jeanne Nachtergaele van de Brailleliga kent Ditmar Goes al van toen hij een kind was. Goes nam toen deel aan het zelfstandigheidskamp van de Brailleliga.
Daar leren kinderen spelenderwijs hoe ze in het dagelijkse leven kunnen omgaan met hun blindheid. Op een leuke manier verwerven ze diverse vaardigheden: van tanden poetsen tot hun kleren kiezen.
"Goes viel op als een zeer zelfstandig, nieuwsgierig kind dat openstond voor vernieuwing en graag wilde leren", vertelt Nachtergaele. Ze herinnert zich hem als een kind dat evolueerde en groeide in zijn zelfstandigheid.
Praten over kunst, maar het ook zelf maken
Goes werkt deels bij "Radio Bart" in het KMSKA, het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Dat is een project waarbij hij met bezoekers praat over de aanwezige kunst. Hij nodigt mensen uit om naast hem te zitten in de mobiele studio die bij elk kunstwerk in het museum kan worden geplaatst.
Het project, vernoemd naar collega Bart Van Peer, ontstond toen Bart zijn zicht verloor en een nieuwe invulling voor zijn werk zocht. Het team, nu bestaande uit vier presentatoren, wisselt elkaar af in de Radio-Bartstudio.
"Daarnaast vul ik mijn dagen met andere artistieke projecten", vertelt Ditmar Goes. "Het liefst maak ik podcasts, maar de voorbije periode stelde ik tentoon in het SMAK met de voorstelling "After image"."
Goes bedacht de opvoering samen met schilder Line Boogaerts. Tijdens "After image" gaan ze aan de slag met drie componenten: tekenen op een glasplaat, tekst en geluid. "After image" past in de reeks "Hoogstpersoonlijk" van Licht en Liefde.
Voor mij is iets kunst wanneer het je echt doet nadenken en er een debat of discussie kan ontstaan
Ditmar Goes
"Het gaat vooral over het verschil tussen binnen- en buitenruimtes, hoe je je gedraagt in de privésfeer en in het openbaar. Daar koppelen we ook gedachten en waarnemingen aan. De gedachten in je hoofd die je waarneming beïnvloeden of omgekeerd", zegt Goes.
"Voor mij is iets kunst wanneer het je echt doet nadenken over iets en er een debat of discussie kan ontstaan." Met zijn werk wil hij ook inzetten op toegankelijkheid en inclusie. De testvoorstelling was daarom voor een blind publiek.
Toegankelijkheid
Veel musea willen zo toegankelijk mogelijk zijn. Ook voor mensen met een visuele beperking. An Sijsmans van het KMSKA, legt uit dat het museum regelmatig rondleidingen organiseert voor blinden en slechtzienden.
"We beschrijven de werken gedetailleerd en prikkelen verschillende zintuigen, zoals tast en gehoor, om de beleving te versterken", vertelt ze daarover. Met voelplaten kun je bijvoorbeeld ook voelen hoe een schilderij eruitziet.
Hoe maken we kunst toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen?
Ditmar Goes
Goes vindt zo'n voelplaten geen meerwaarde. Persoonlijk ervaart hij kunst liever via het gehoor. "Ik verkies gedetailleerde beschrijvingen van kunstwerken boven het voelen, proeven of ruiken ervan." Ondanks de inzet van veel musea, vindt hij dat er best wel ruimte is voor verbetering.
Dat heeft hij geprobeerd met "After image". "Een volledig inclusief werk creëren blijft een uitdaging", geeft hij toe. Toch vindt hij die zoektocht enorm belangrijk: "Hoe maken we kunst toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen?"
