Sinds het begin van de gevechtspauze zijn 86 Israëlische gijzelaars vrijgelaten door Hamas en 170 Palestijnse gevangenen door Israël. Langs beide kanten worden voorlopig alleen kinderen en vrouwen vrijgelaten. "80 procent van de Palestijnse minderjarige gevangenen was nog niet veroordeeld voor een misdrijf", zegt de organisatie Military Court Watch.
Tieners, vrouwen en "veiligheidsgevangenen": dit zijn de Palestijnen die Israël vrijlaat
Inge Vrancken
Gepubliceerd:
Gisteravond werden 15 tieners en 15 vrouwen vrijgelaten. Eén van hen is Ruba Assi (foto boven). De jonge vrouw is nu 23 en is al meerdere keren gearresteerd vanwege activiteiten bij een studentenbeweging van de Birzeit Universiteit die door Israël als illegaal wordt beschouwd. Ook wordt ze beschuldigd van stenen gooien.
In maart vorig jaar kwam ze vrij na een gevangenisstraf van 21 maanden. Na de aanval van Hamas op 7 oktober, werd ze opnieuw gearresteerd. Ze werd onder administratieve detentie geplaatst zonder aanklacht of proces. Palestijnen die vastzitten onder administratieve detentie kunnen voor onbepaalde tijd vastgehouden worden en het bewijsmateriaal tegen hen is geheim.
Met zijn 14 is Ahmad Salayme één van de jongste Palestijnen die nu is vrijgelaten. Hij werd vastgehouden in administratieve detentie, voor onbepaalde duur dus
Gisteravond werd Ruba Assi in Ramallah opgewacht door familie en vrienden die luid en blij zongen toen ze uit de bus van het Rode Kruis stapte.
Ook veel blijdschap was er bij de familie van Ahmad Salayme in Oost-Jeruzalem. Met zijn 14 jaar is hij één van de jongste Palestijnen die nu is vrijgelaten. Hij werd ervan beschuldigd stenen gegooid te hebben naar de auto van een Israëlische kolonist en een vrouw verwond te hebben.
Ook hij werd vastgehouden onder administratieve detentie. Op Al Jazeera vertelde Ahmads moeder Sahar dat ze immens blij is, maar ongerust blijft. "Ik ben bang dat ze terugkomen om hem weer mee te nemen. Je kan alles verwachten van hen."
80 procent van de kinderen is niet veroordeeld
Bij het begin van de gevechtspauze vrijdag had Israël een lijst vrijgegeven van 300 Palestijnse gevangenen en arrestanten die kunnen worden vrijgelaten in de deal. De publicatie van die lijst geeft Israëli's de kans om beroep aan te tekenen tegen de vrijlating van specifieke gevangenen.
287 namen op de lijst zijn zogenoemde veiligheidsgevangenen: jongens van 18 of jonger die meestal vastgehouden worden vanwege rellen of stenen gooien op de Westelijke Jordaanoever of in Oost-Jeruzalem.
Van alle minderjarigen op de lijst is 80 procent nog niet veroordeeld. "We weten dus niet of ze schuldig of onschuldig zijn", zegt Salwa Duaibis van Military Court Watch. Die Palestijnse kinderrechtenorganisatie documenteert de arrestaties en gevangenschap van Palestijnse minderjarigen.
"Het vaakst voorkomende misdrijf bij kinderen is stenen gooien. Soms gaat het om zwaardere feiten, soms om minder zware. Zo hebben we gevallen waarbij kinderen stenen hadden gegooid naar de afscheidingsmuur. Dat is een betonnen muur."
Het ene kind is het andere niet
Military Court Watch is vooral begaan met de behandeling van de Palestijnse minderjarige gevangenen: worden ze goed behandeld en worden hun rechten gerespecteerd? Zogenoemde veiligheidsgevangenen worden – als ze berecht worden – voor een militaire rechtbank gebracht, ook de minderjarigen.
Daar is internationaal veel kritiek op. Opvallend is ook dat die militaire rechtbank er alleen is voor de Palestijnen die gezien worden als een veiligheidsrisico. Op de bezette Westelijke Jordaanoever gelden Israëlische wetten voor de Palestijnen die er wonen. En dat zijn andere wetten dan die voor de Israëlische kolonisten die er wonen.
Als een Palestijns kind en een kind van een kolonist allebei stenen gooien, komt de ene voor de militaire rechtbank en de andere niet
Salwa Duaibis, Military Court Watch
Salwa Duaibis geeft een voorbeeld. Israëlische kolonisten gooien evenveel stenen als Palestijnen. Stel dat twee kinderen, een kind van kolonisten en een Palestijns kind, stenen gooien naar elkaar.
"De kans is groot dat het Palestijnse kind 's nachts wordt gearresteerd. Dat kind wordt niet vergezeld door één van de ouders, krijgt geen advocaat, zijn rechten worden niet voorgelezen, het wordt waarschijnlijk geblinddoekt, geslagen en hardvochtig ondervraagd om dan voor een militaire rechtbank te verschijnen."
"Het kind van kolonisten wordt zelden 's nachts opgepakt. Dat kind wordt opgeroepen met een geldig arrestatiebevel en meldt zich aan de hand van zijn moeder aan het politiebureau. Weinigen van hen eindigen in de gevangenis. Voor Palestijnse kinderen is de gevangenis de norm."
Vooral die ongelijkheid verontwaardigt en frustreert Palestijnen en mensenrechtenorganisaties. Hetzelfde juridische systeem dat Palestijnse kinderen voor een militaire rechtbank laat verschijnen, sluit een zaak tegen een joodse kolonist die een jonge Palestijn doodstak met als verklaring dat "het niet mogelijk is om uit te sluiten dat de verdachte handelde uit zelfverdediging".
Of de zaak van juli dit jaar toen een Israëlische agent vrijgesproken werd die een autistische Palestijnse man had doodgeschoten ondanks getuigenissen en videomateriaal dat duidelijk maakte dat de man niet gewapend was en geen bedreiging vormde.
Meer arrestaties dan vrijlatingen
Volgens HaMoked, een Israëlische mensenrechtengroep, had Israël op 1 november dit jaar 6.809 veiligheidsgevangenen in Israëlische cellen. Van hen zitten 2.313 mensen een gevangenisstraf uit, na een veroordeling dus.
2.321 zijn nog niet veroordeeld door een rechtbank. 2.070 worden vastgehouden onder administratieve detentie. Daarnaast zijn er 105 "illegale strijders" die opgepakt zijn tijdens de aanval van Hamas op 7 oktober in het zuiden van Israël.
Intussen worden ook volop Palestijnen gearresteerd op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem. Tijdens de eerste vier dagen van het bestand werden 150 Palestijnen vrijgelaten, maar ook 133 Palestijnen gearresteerd.
"Mensen moeten begrijpen dat dit het beleid is van bezetting tegen Palestijnen in een poging om elk verzet zo veel mogelijk te beperken", zegt Amany Sarahneh van de Palestinian Prisoners Society aan Al Jazeera.
Sinds 7 oktober zijn zelfs 3.290 arrestaties geregistreerd op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Bij het oplaaiend geweld in die bezette gebieden zijn ook al zeker 242 Palestijnen omgekomen en meer dan 3.000 gewond geraakt. Onder hen 57 kinderen, één vrouw en ook zes gevangenen die in de cel om het leven gekomen zijn.
