Hoe troost ik iemand die ernstig ziek is? Psychiater Dirk De Wachter: “Neem tijd, maak het stil en zit naast elkaar”

“Neem tijd, maak het stil en zit naast elkaar." Zo troost je iemand die ernstig ziek is volgens psychiater Dirk De Wachter. Hij kreeg in 2021 zelf een bikkelharde diagnose: kanker. Nu hij kankervrij is, blikt hij terug op die moeilijke periode, waarin de warme steun van zijn familie en vrienden troost boden.

Vanaf het moeilijk wordt, nemen we afstand volgens de psychiater. “Onze cultuur is gefocust op leukigheid. Zodra iemand verdriet of pijn heeft, houdt men de boot af."

Zo ondervindt ook Radio2-luisteraar Katrien. Haar tante is ziek, maar ze vindt niet de juiste woorden om te troosten. “Ik weet dat haar aandoening fataal is en dat maakt elk gesprek zo moeilijk. Als ik met haar bel, dan vallen er ongemakkelijke stiltes omdat ik bang ben iets verkeerds te zeggen.”

Die stiltes? Daar zijn we inderdaad bang voor, beaamt De Wachter. "Dat is moeilijk en daarom babbelen mensen om ze op te vullen. Soms kreeg ik dan goedbedoelde raad waar ik weinig mee was. Zo kreeg ik het advies om drie liter aspergesoep te drinken, dan zou chemo niet meer nodig zijn. Met dat advies ben ik uiteraard niets."

De Wachter benadrukt het belang van nabijheid in zo'n moeilijke periode. "Wat mij het meeste troost bood, was de nabijheid van mijn vrouw, kinderen, familie en vrienden. Tijdens mijn ziekte heb ik ondervonden hoeveel mensen mij graag zien en oprecht bekommerd zijn."

"Neem tijd, maak het stil en zit naast elkaar. Die nabijheid hoeft niet zwaar te zijn. Wie ziek is, wil niet altijd over zijn miserie praten.”

Een aanraking werkt enorm troostend, vindt de psychiater. "Dat moet geen intieme knuffel zijn. Een simpele handdruk of schouderklopje kan soms zoveel deugd doen."

"Tijdens de coronaperiode hebben we het belang van aanrakingen opgemerkt. We misten dat echt toen. Maar er zijn ook mensen die het nooit fijn vinden om aangeraakt te worden."

“Echte connectie kan pas ontstaan als beide partijen zich kwetsbaar durven te tonen”, vindt De Wachter. “Durf iets te delen over je lastigheid en kijk dan of de ander zorgend nabij kan zijn." 

"Het is niet verkeerd om bij iemand langs te gaan met verse soep. En als je een gesprek lastig vindt, ga dan wandelen. Dan loop je naast elkaar en is het makkelijker om samen stil te zijn. Maar probeer vooral te blijven wanneer het lastig wordt.”

Radio2-luisteraar Ellen vond het moeilijk om haar noden te delen tijdens haar postnatale depressie. "Praktisch was alles geregeld. Maar ik voelde me heel eenzaam, want ik kreeg amper bezoek. Ze zeiden wel: stuur maar als we iets kunnen doen. Maar dat vond ik heel moeilijk.”