In Holsbeek is het startschot gegeven voor de grootschalige restauratie van het kasteel van Horst. Het kasteel, dat omgeven is door water, wordt op ondergrondse palen gezet, om te voorkomen dat het instort en in het water terechtkomt. Vooral de ronde toren van het Kasteel is in de loop der jaren erg instabiel geworden.
Grote renovatiewerken Kasteel van Horst gestart: kasteel wordt op paalfunderingen gezet
De oudste delen van het Kasteel van Horst, bekend van de Rode Ridder, dateren van de 15de eeuw. In de eeuwen nadien zijn de verschillende kasteelvleugels bijgebouwd. Het is al langer geweten dat het kasteel niet meer stabiel staat. In 2017 stortte een van de twee historische latrines uit de ronde toren naar beneden. Het archeologisch en stabiliteitsonderzoek toonde dat verstevigingen nodig waren.
Ronde toren zakt weg
De grondlaag waarop het kasteel gevestigd is, loopt steil af in de vijver. Daardoor zakt het bouwwerk langzaamaan weg: de ronde toren zelfs met een snelheid van 2 millimeter per jaar. "Het onderzoek toonde een ernstigere instabiliteit dan eerst gedacht", zegt Matthias Francken, directeur van Herita, dat de restauratie uitvoert. "Er is een redelijk grote kans dat de toren zou instorten, als we hem niet verstevigen."
Om te voorkomen dat het bouwwerk zou wegglijden, wordt de toren op palen gezet. De boringen gebeuren aan de zijkant van de gebouwen, en gaan met een helling van 5 graden door de funderingen. Eerst gebeurt er een kernboring, waarmee bodemstalen naar boven worden gehaald. In de vrijgekomen ruimte wordt een mengsel van cement, water en perslucht gestoken, tot 7 à 8 meter diep en met een diameter van minstens 60 centimeter. Ook de kapel en de brug worden met paalfunderingen verstevigd. Onder de donjon zijn de extra maatregelen niet nodig.
Daken en gevels
Bij de grootschalige restauratie worden ook de daken en de gevels van het kasteel aangepakt. De ronde toren wordt in een soort 'korset' gehesen, en zo vastgemaakt aan de kasteelvleugel. In een latere fase worden ook de interieurs en de omgeving rond het kasteel onder handen genomen, en krijgen de terreinen een nieuwe bestemming.
De hele restauratie zou volgens de huidige planning tot in de eerste helft van 2026 duren. Vanaf het voorjaar van volgend jaar wordt het terrein ook deels opengesteld voor het publiek. Geïnteresseerden kunnen een bezoek brengen aan de restauratiewerf via het activiteitenprogramma 'Horst in de Steigers', waarover later nog meer informatie verspreid wordt.
De totale kostprijs bedraagt 9 miljoen euro, waarvan 6 miljoen euro voorzien is voor de stabilisatiewerken. Ruim 3 miljoen euro wordt bijgepast door de Vlaamse regering. De resterende bedragen hoopt Herita onder meer via donaties van bezoekers, buurtbewoners en bedrijven op te halen.