Wekenlang onder de grond en bezoek van Hamas-topman: familieleden delen verhalen van Israëlische gijzelaars

Getuigenissen die rechtstreeks van gijzelaars komen, zijn er (nog) niet. Het merendeel bevindt zich nog in ziekenhuizen in Israël, ver buiten het oog van de buitenlandse pers. Ze krijgen medische en psychologische verzorging en worden ondervraagd door de Israëlische veiligheidsdiensten. Alleen directe familieleden krijgen de kans om de vrijgelaten gijzelaars te bezoeken.

Via die familieleden sijpelt er mondjesmaat informatie door over hoe de gijzelaars 50 dagen lang moesten (over)leven. De verhalen schetsen geen rooskleurig beeld, dat hoeft niet te verbazen. Er wordt verteld over lange wachtrijen aan het toilet en oncomfortabele slaapplekken. Zo moesten de gijzelaars nachten doorbrengen op de grond of op bij elkaar geschoven plastic stoelen, vertellen familieleden aan persagentschap AP.

Ook de bevoorrading van zo'n grote groep bleek niet eenvoudig. De gijzelaars getuigen over erg onregelmatige en karige maaltijden, die veelal bestonden uit brood, rijst en water. Een probleem dat overigens geldt voor alle Gazanen. Zo goed als alle bakkerijen in het noorden van de Gazastrook zouden buiten gebruik zijn door Israëlische aanvallen en een gebrek aan brandstof. Enkele weken geleden publiceerden de Verenigde Naties nog een rapport waaruit bleek dat de gemiddelde inwoner van Gaza overleeft op twee sneetjes brood per dag. 

"Over het algemeen vertellen de meeste gijzelaars dat ze goed behandeld werden door Hamas", vertelt buitenlandjournalist Jens Franssen in "De ochtend" op Radio 1. "Sommigen werden vastgehouden in zogenoemde safe houses, anderen werden dan later toch naar tunnels gebracht."

Voor veel gijzelaars was het een angstige en stressvolle periode, maar Hamas zou wel hebben geprobeerd om hen gerust te stellen. "Zo hebben de gijzelaars zelfs een bezoek gekregen van Hamas-topman Yahya Sinwar", vertelt Franssen.

"Hij zei dat ze de gijzelaars goed zouden behandelen en dat er onderhandelingen bezig waren over hun vrijlating. Sommigen kregen zelfs toegang tot Israëlische media. Zo kreeg een jongetje van 9 via de Israëlische televisie verjaardagswensen van zijn ouders."

De grootste angsten van de gijzelaars waren vooral de onophoudelijke Israëlische bombardementen. "En de verveling", voegt Franssen toe. "Want veel gijzelaars hadden eigenlijk 50 dagen lang niet veel om handen."

Toch loopt niet elke vrijlating van gijzelaars vlekkeloos. Hila, een 13-jarig meisje, werd zaterdagnacht vrijgelaten. Ze werd samen met haar moeder gegijzeld door Hamas, maar enkele dagen voor de vrijlating werden ze van elkaar gescheiden. Hila is ondertussen veilig en wel terug in Israël, maar haar moeder wordt op dit moment nog vastgehouden door Hamas. De terreurbeweging had nochtans beloofd om geen moeders en kinderen van elkaar te scheiden. 

Ook over de levensomstandigheden van de Palestijnse gevangenen komt sinds hun vrijlating meer duidelijkheid. De meesten onder hen werden vastgehouden in een Israëlische gevangenis op de Westelijke Jordaanoever. "De gevangenen die vrijgelaten worden, zijn vooral vrouwen en minderjarigen, die niet actief meehielpen aan terroristische aanslagen", vertelt Franssen.

"Vaak zijn het minderjarige jongeren die opgepakt werden toen ze stenen wierpen naar militairen of alleen logistieke hulp boden bij aanslagen."

Voor hun vrijlating kregen alle Palestijnse families ook de Israëlische politie over de vloer met het nieuws dat hun familieleden vrijgelaten zouden worden. "Maar de boodschap was wel duidelijk", sluit Franssen af. "Maak er geen groot feest van, hou het low key."

Tot vandaag werden 117 Palestijnse gevangenen vrijgelaten, maar meer Palestijnen werden sinds 7 oktober gearresteerd door het Israëlische leger, vooral op de Westelijke Jordaanoever. In de afgelopen drie dagen alleen al werden meer dan 112 Palestijnen opgepakt.