Bruno Beeckman vanuit Oekraïne: "Geen gevechtspauze in Cherson, wel elke dag Russische roulette"

Doordat er momenteel veel aandacht is voor de oorlog tussen Israël en Hamas wordt de oorlog tussen Rusland en Oekraïne in de westerse media minder gevolgd, maar de strijd gaat er wel onverminderd voort. "In het noorden, bij de stad Koepjansk, en ten westen van Donetsk, bij het dorpje Avdiivka, wordt heel hard gevochten", legt Peter Wijninga, defensiespecialist bij het Haagse centrum voor Strategische Studies, uit.

"Daar hebben de Russen ongeveer 40.000 manschappen verzameld, maar dat dorpje veroveren lukt maar mondjesmaat, ten koste van enorme verliezen. En er wordt ook behoorlijk gevochten op de linkeroever van de Dnjepr, waar de Oekraïners zijn overgestoken naar door Russen bezet gebied. Er gebeurt best wel veel, maar in het Westen horen we daar niet zo veel van." 

Het voorbije weekend waren er ook opnieuw tientallen drone-aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kiev en volgens Rusland werden er ook boven Russisch grondgebied Oekraïense drones onderschept. 

"Aan beide kanten worden tienduizenden drones ingezet", benadrukt Peter Wijninga. "Die variëren van modellen die je online kunt bestellen tot grote professionele drones. Beide partijen werken steeds meer met drones die bestuurbaar zijn en zich op een doel storten, niet alleen met observatiedrones."

"Ze gebruiken ook drones die je kunt vergelijken met kruisluchtwapens en die gewoon op een coördinaat afvliegen en zich daarop laten neerstorten. Door het gebrek aan bemande luchtvaart, aan beide kanten, zijn drones een heel belangrijke rol gaan spelen."

Verslaggever Bruno Beeckman is, nu het een jaar geleden is dat de stad "bevrijd" werd, opnieuw in Cherson, in het zuiden van Oekraïne. Daar wordt aan het front  weer hard gevochten. Aan de rivier de Dnjepr worden er tussen beide kampen voortdurend raketten afgeschoten. 

"Wij kunnen de drones hier letterlijk zien vliegen, ik zit hier nu op 500 meter van de Dnjepr. Op de rechterover zitten de Oekraïense troepen, op de linkeroever de Russische. Ik ben hier vorige week aangekomen en vannacht was de rustigste nacht, met 3 luchtalarmen en ongeveer 11 explosies."

"Gisteren waren er 58 aanvallen in totaal op de regio van Cherson, 30 directe explosies in de stad zelf, in totaal werden er 334 granaten en mortieren afgeschoten, ook vanuit de lucht." 

In tegenstelling tot in het conflict tussen Israël en Hamas, is er in Oekraïne geen gevechtspauze, benadrukt Beeckman. "Voor de oorlog woonden hier 350.000 mensen. Er leven nog 80.000 mensen in de stad, hoewel de gouverneur aan iedereen gevraagd heeft om weg te trekken, velen weigeren."

"Zij hebben het gevoel dat ze hier elke dag Russische roulette spelen. In plaats van openbare toiletten op de straten zie je hier overal schuilkelders. En ze zitten daar gemiddeld toch 5 à 6 keer per dag in."

Elke dag vallen er gemiddeld 1 à 2 burgerdoden. "Dat zijn gewone burgers die even met hun huisdier naar buiten gaan of snel naar de supermarkt willen", legt Beeckman uit.

"Zij worden dan getroffen door een van die mortiergranaten. Je hoort dat ze worden afgeschoten, da's een doffe knal, tien seconden later hoor je gefluit. Zolang je dat hoort, is het goed, want dan vliegt die verder, enkele seconden later volgt dan de ontploffing."

De Oekraïners staan - alweer - voor een oorlogswinter. Momenteel is het in Cherson -4 graden en ligt er 2 centimeter sneeuw. "Jammer genoeg is het zonnig weer, dat hebben ze hier niet graag, dan kunnen er nog aanvallen vanuit de lucht met drones plaatsvinden. Wanneer het regent, kan dat niet, dus vinden de mensen regenweer fantastisch." 

De burgers hebben geen andere keuze dan hun lot te ondergaan. "Ze hebben het gevoel dat ze vergeten worden door Kiev en ze beseffen ook dat de interesse van het Westen in het conflict vermindert. Er zijn hier momenteel maar 3 à 4 journalisten, maar het is niet omdat wij er niet zijn dat er geen nieuws is." 

Ook de eensgezindheid van het Westen en de steun voor Oekraïne lijkt af te brokkelen. "Je kunt zeggen dat Europa die belofte van 1 miljoen granaten voor maart 2024 in feite niet had kunnen doen", zegt Wijninga.

"Ze hadden toen niet door welke grote moeite het zou kosten om de productiecapaciteit op te schalen. Er zijn ongeveer 15 munitiebedrijven werkzaam in Europa. Die zijn niet ingericht op het ondersteunen van zo’n groot conflict. Opschalen betekent ook investeringen en die moeten zich ook terugbetalen op lange termijn. Daarom aarzelen de fabrikanten ook om investeringen te doen." 

Intussen zijn er ook geruchten over een geheim plan van de Verenigde Staten en Duitsland dat de Oekraïense president met zachte dwang naar onderhandelingen zou willen leiden. "Als je dat publiekelijk bespreekt, zal Oekraïne in alle toonaarden stellen dat ze dat niet van plan zijn, maar je weet niet wat er achter gesloten deuren besproken wordt", zegt Wijninga.

"Maar het zou op dit moment erg ongunstig zijn als Oekraïne aan onderhandelingen zou beginnen, omdat de posities die Oekraïne wil bereiken in het zuiden nog lang niet bereikt zijn. Ze willen proberen om de Krim te isoleren en terug te winnen en daar zijn ze nog niet."