Senaatsvoorzitter Stephanie D'Hose moest schuilen voor drones in Kiev: "In Oekraïne vindt culturele genocide plaats"

In Oekraïne is gisteren de Holodomor herdacht, wat staat voor de "uitroeiing door hongersnood" in de jaren 30. Oekraïne maakte toen nog deel uit van de Sovjet-Unie. In de winter van 1932-1933 bereikte de Holodomor zijn verschrikkelijkste fase, toen Stalin aan de macht was. Tussen de 3,5 en de 7 miljoen Oekraïners kwamen om het leven, het is een van de grootste tragedies van de 20e eeuw. Verschillende landen, waaronder België, hebben de Holodomor erkend als genocide.

Senaatsvoorzitter Stephanie D'Hose (Open VLD) was op uitnodiging van president Volodimir Zelenski om de herdenking bij te wonen. Maar bij haar aankomst in de hoofdstad Kiev gisterochtend moest ze meteen gaan schuilen. In de nacht van donderdag op vrijdag voerde Rusland met drones aanvallen uit op Kiev. Het waren de zwaarste aanvallen in maanden.

"Het was heel heftig", vertelt D'Hose in "De ochtend" op Radio 1. "We hadden de nachttrein vanuit Polen naar Kiev genomen. Normaal gezien zouden we om 6 uur aankomen. Rond 5 uur kregen we een bericht van de Belgische ambassadeur, die ons zou komen opwachten in het station. Hij zou er niet zijn, want hij was toen al in de schuilkelder omdat er heel heftige drone-aanvallen waren."

"Toen we uit de trein kwamen, bleek de ernst pas echt. Er stond een escorte met politie en ambulance ons op te wachten, we moesten onmiddellijk vertrekken. In een rotvaart zijn we naar het hotel gereden, waar we in de schuilkelder hebben gewacht." D'Hose zat daar onder meer met de Finse, Tsjechische en Ierse parlementsvoorzitters.

Later op de dag woonde D'Hose de herdenkingsceremonie voor de Holodomor bij. "Dat wordt internationaal erkend als genocide. Jammer genoeg vindt er vandaag opnieuw een culturele genocide plaats", zegt de Senaatsvoorzitter. Na een ontmoeting met Zelenski sprak ze ook nog het Oekraïense parlement toe.  

"Je merkt dat ze emotioneel zijn, over het verleden en het heden. Enerzijds is er strijdbaarheid, we have to win this war. Anderzijds is er gelatenheid. Ik sprak met parlementsleden, die waren 's nachts even in de schuilkelder geweest, maar ze wilden ook gewoon komen werken. Als het voor ons eindigt, dan eindigt het, zeiden ze. Het is heel heftig om dat soort gesprekken te voeren." 

D'Hose bracht ook een bezoek aan de herdenkingsplaats voor Oekraïense militairen en burgers die gestorven zijn sinds de Russische inval in de Krim, in 2014. "De muur is te kort om alle afbeeldingen van mensen te tonen", zegt D'Hose. "Elke dag sterven hier nog mensen, door de waanzin van de Russische president Poetin."

"Dat is ook de boodschap die ik in België wil brengen. Laat ons de Oekraïners niet vergeten. Er is intussen ook een verschrikkelijke oorlog tussen Israël en Hamas aan de gang. Hier is ook een oorlog bezig, laat ons hier ook mee bezig zijn", zegt de Senaatsvoorzitter. "Voor mij is dit één dag, de Oekraïners krijgen elke dag te maken met die angst."

D'Hose is ook lid van een internationale taskforce die zich bezighoudt met het lot van Oekraïense kinderen die naar Rusland zijn ontvoerd. "Ik trek mij hun lot persoonlijk fel aan. Met die taskforce proberen we die kinderen weer naar huis te krijgen. Zij zitten nu in verbeteringskampen om meer Rus te worden. Die kinderen moeten weer naar huis, liefst in een land zonder oorlog. Vanuit mijn rol wil ik daar de nodige stappen in zetten."

In de docureeks "De eeuwige oorlog" van Rudi Vranckx gaat het onder meer over de hongersnood in de jaren 30: