Waarom neemt België het woord "genocide" niet in de mond wanneer het over de situatie in Gaza gaat? Waarom treft ons land geen sancties tegen Israël? En waarom erkent België Palestina niet als land? Het zijn enkele van de vragen die kijkers ons massaal instuurden om voor te leggen aan premier Alexander De Croo (Open VLD). In "De zevende dag" gaf hij zijn antwoord.
"Waarom heeft België het niet over "genocide" en waarom treft het geen sancties tegen Israël?": Alexander De Croo beantwoordt jullie vragen
Ine Philippe
Gepubliceerd:
Honderden vragen heeft "De zevende dag" van jullie gekregen over de oorlog tussen Israël en Hamas, die jullie graag aan premier Alexander De Croo (Open VLD) wilden voorleggen. Dat gebeurde na een open oproep op deze website waarop iedereen die dat wou, kon reageren.
Daarbij viel een duidelijke tendens op: slechts één vraagsteller nam de verdediging van Israël op zich. Het leeuwendeel van de vraagstellers had vooral kritiek op het land én op de manier waarop België reageert, evenwel zonder de terreurdaad van Hamas op 7 oktober te minimaliseren of te vergoelijken.
Drie vraagstellers namen vanochtend uiteindelijk plaats in de studio van "De zevende dag" om hun vragen persoonlijk aan De Croo voor te leggen. Hij nam uitgebreid de tijd om hen van antwoord te dienen, hieronder vatten we de opvallendste passages samen.
Waarom duurt het zo lang vooraleer België een standpunt inneemt?
"Ik viel achterover toen ik uw woorden hoorde", zegt Linda over het bezoek dat De Croo eerder deze week aan de regio bracht. "U zei letterlijk dat we Israël respecteren en steunen. Ik begrijp dat Israël het recht heeft zich te verdedigen, maar op een bepaald moment zie je dat het zo ver gaat, dat het moet stoppen. Elke 10 minuten sterft een kind en dan gaan we nog altijd zeggen dat we Israël steunen. Waarom duurt het zo lang vooraleer we reageren en een standpunt innemen?"
De Croo ontkent dat hij de manier waarop Israël reageert niet zou veroordelen. Hij blijft er wel bij dat het land het recht heeft zichzelf te verdedigen. "Dat Israël zijn bevolking wil verdedigen, vind ik perfect te verdedigen. Dat het toekomstige terroristische aanslagen wil neutraliseren, vind ik ook perfect te verdedigen. Maar elk burgerslachtoffer is er een te veel. En het zijn er te veel geweest", aldus de premier.
Hij hekelt ook de reactie van Arabische landen, die volgens hem enkel binnenskamers afstand nemen van Hamas. "De Palestijnse president Abbas veroordeelt Hamas, maar er zouden veel meer leiders in de Arabische wereld moeten zijn die zeggen: "Hamas vertegenwoordigt ons niet, en vertegenwoordigt het Palestijnse volk niet"."
Nog volgens De Croo neemt ons land wel degelijk een standpunt in en doet het dat al veel eerder dan andere landen. "Wij hebben de voorbije weken steeds het kompas gezet. Wij hebben van in het begin gezegd dat disproportioneel geweld niet aanvaardbaar is. Toen we spraken over de gewelddadige kolonisten op de Westelijke Jordaanoever waren we het eerste land dat dat zei. Als we aan de poorten van Rafah zeggen dat men moet stoppen met het doden van burgers, dan zijn wij ook een van de eersten. We zetten daar wel een richting, en stap voor stap trekken we de andere Europese landen mee."
Waarom noemt België dit geen "genocide"?
Op de vraag waarom België en de Europese Unie niet spreken van een "genocide" is De Croo duidelijk. "Er is een zeer duidelijke internationale definitie van wat een genocide is. Dat is een geplande, intentionele uitroeiing. Dat is het niet." "Maar", zo vult de premier aan, "dat maakt wat hier gebeurt niet minder erg."
Met die uitleg gaan de vraagstellers in de studio niet akkoord. Vooral over over het al dan niet intentionele element is de discussie groot. "Als je de uitspraken hoort van de Israëlische ministers, hebben ze als enige plan Gaza leeghalen", zegt Marc, een van hen.
"Als je een hele regio afsluit van water, elektriciteit en hulpvoorzieningen gedurende een hele periode, weet je heel goed waar het naartoe gaat." "Hier is het heel duidelijk dat er een intentie is. Israël is niet bang om uit te spreken dat ze Gaza willen platbombarderen", vult Linda aan.
Volgens De Croo hebben verschillende Israëlische ministers inderdaad "de meest waanzinnnige dingen" gezegd. Of premier Netanyahu daarvan afstand neemt, is volgens hem niet duidelijk. "Ik heb hem gezegd dat het internationaal recht gerespecteerd moet worden en dat het niet verder kan zoals nu. Netanyahu zegt langs één kant dat hij dat hoort en weet dat hij meer moet doen. Hij geeft dan ook aan welke acties Israël doet om dat te respecteren. Vanuit ons standpunt is dat onvoldoende."
Waarom voert België geen sancties in tegen Israël?
Een vraag die meerdere keren terugkomt, is waarom ons land en de internationale gemeenschap geen sancties invoeren tegen Israël. De vergelijking die daarbij vaak weerkeert, is die van Rusland en Oekraïne. In die oorlog heeft een groot deel van de internationale gemeenschap wél sancties genomen tegen Rusland.
Volgens De Croo is er een duidelijk verschil tussen de twee conflicten. "De gruwel blijft de gruwel, maar wat Rusland doet, is een offensieve, agressieve oorlog waarbij ze zonder reden en legitimatie om ergens tussen te komen Oekraïne zijn binnengevallen."
Dat is volgens de premier anders dan wat in Israël en Gaza gebeurt. "Israël voerde, in ieder geval in het begin, een defensieve oorlog om een terroristische organisatie uit te schakelen, waar de Palestijnse autoriteit niet in slaagde." Al geeft De Croo wel aan dat hij begrijpt dat men de twee situaties naast elkaar legt.
Over de vraag of er sancties moeten komen tegen Israël woedt ook binnen de regering enige discussie. Minister Petra De Sutter (Groen) riep bijvoorbeeld eerder op dat te doen. Volgens de premier is dat niet de prioriteit. "Onze prioriteit is het geweld stoppen. Zorg dat er met elkaar gesproken wordt en zorg dat die honderden gijzelaars vrijgelaten worden."
Eén kijker vraagt zich af of symbolische acties, zoals Israël uitsluiten bij het Eurovisiesongfestival en de Olympische Spelen, effect kunnen hebben. Ook daar is immers een precedent: sinds Rusland Oekraïne is binnengevallen, is het land niet meer welkom op het Songfestival.
Bij die vraag had de premier naar eigen zeggen nog niet stilgestaan, maar hij sluit de optie op lange termijn niet uit. De Croo benadrukt nogmaals dat de prioriteit nu is om het geweld te doen stoppen, "maar als dit blijft duren, kom je meer in een discussie over symbolische acties die een boodschap geven. Ik ben daar niet gesloten over."
Waarom erkent België de Palestijnse staat niet als land?
België erkent de Palestijnse gebieden niet als land, net zoals de meeste westerse landen dat niet doen. Verschillende kijkers vragen zich af waarom dat niet gebeurt. "In mijn ogen gaat dat niet helpen om de partijen aan tafel te krijgen", meent De Croo.
Het uiteindelijke doel is wel een tweestatenoplossing, vindt hij. Ook dat is volgens de premier op dit moment heel moeilijk. Hij verwijst daarbij naar de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Sinds 7 oktober zijn daar volgens de Palestijnse autoriteiten al meer dan 100 doden gevallen.
Die doden vielen niet alleen bij aanvallen van het Israëlische leger, maar ook bij incidenten en confrontaties tussen Palestijnen en Israëlische kolonisten. De kolonisten worden bewapend door de uiterst rechtse minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir.
Een van de gasten in de studio vraagt of De Croo in zijn gesprekken met premier Netanyahu en president Yitzhak Herzog ook heeft verwezen naar die situatie op de Westelijke Jordaanoever.
"Bij beiden heb ik dat punt gemaakt", bevestigt de premier, "maar naar alle eerlijkheid heb ik daar weinig antwoord op gekregen. Wat daar nu aan de hand is maakt een tweestatenoplossing bijzonder moeilijk en gaat ook in tegen alle voorgaande akkoorden."
