Manneken Pis gebruiken als reclame-icoon, mag dat zomaar? "Er zit geen auteursrecht op"

Voor de lancering van een nieuw restaurant dicht bij de Grote Markt bedacht de fastfoodketen Burger King een "opvallende lanceringsactie": Manneken Pis staat op een hamburger te wachten. Het bronzen beeld met een gewicht van 130 kg en 48 cm werd op verschillende plaatsen in de stad gespot.

De laatste keer werd hij gezien in de Agora-galerij, vlak bij het nieuwe Burger King-restaurant op de Grasmarkt. Daar blijft hij het hele weekend "geduldig wachten" om bij de opening volgende week als "allereerste" een "Whopper te kunnen proeven", zo klinkt het in het bericht van de Amerikaanse fastfoodketen.

"We houden van ongebruikelijke acties, dat zit in ons DNA", verklaart marketingmanager Lien Justé. "Manneken Pis is zowel nationaal als internationaal hét symbool van onze hoofdstad. Alleen, hij trekt er maar zelden op uit." De opening van het nieuwe filiaal is volgens haar "een ideaal moment" om hem eens op culinair avontuur te sturen."

"Manneken Pis die wacht om een hamburger te eten, daar is niets folkloristisch aan", laat Marc Guebel, voorzitter van de Orde der Vrienden van Manneken Pis, optekenen in De Standaard. "We zijn er niet tevreden mee, maar we kunnen niets doen", vertelt hij zaterdagnamiddag aan BRUZZ.

De Orde der Vrienden van Manneken Pis kan weinig doen tegen het gebruik van de afbeelding: er rust geen auteursrecht op. Oftewel: het staat iedereen vrij om zijn beeltenis te gebruiken. "Ons ongenoegen uitspreken, dat is het enige wat ons rest", zegt Guebel.

Een fluitende Manneken Pis dribbelde eerder deze week door de voetgangerszone, gehuld in een T-shirt van RSC Anderlecht, terwijl hij heel behendig de bal tussen de benen van een voorbijganger met een RWDM-sjaal manoeuvreerde.

Wat vonden de beschermheren van Manneken Pis dan van deze aankondiging van de Brusselse voetbalderby zondag? "Dat was iets helemaal anders", zegt Guebel. "Manneken Pis bewoog, dat was geniaal." Manneken Pis als reclamemodel is acceptabel, zolang de reclame past binnen de geest van het monument, zo blijkt. Denk aan een duidelijke link met Brussel, folklore, of een humoristische kwinkslag.

Lastiger nog vindt Guebel het gebruik van de beeltenis van Manneken Pis voor politieke doeleinden. Neem het witte laken dat activisten om hem heen drapeerden om aandacht te vragen voor de slachtoffers van de bombardementen op de Gazastrook. Het idee van een politieke partij die het als icoon toe-eigent, is zijn ultieme schrikbeeld.