Testaankoop wil dat dat FOD Economie kortingen op Black Friday beter controleert. Volgens de consumentenorganisatie afficheren veel winkels kortingen niet correct of zijn die kleiner dan ze laten geloven. "Dit is een manier om de wet te omzeilen".
Als een winkel kortingen geeft, moet de winkel ook de referentieprijs geven, dat is de laagste prijs van de afgelopen dertig dagen. Veel winkels geven daarom geen kortingen, maar gewoon een nieuwe prijs, een Black Friday-prijs. Dan is er geen sprake van korting en moeten ze die referentieprijs niet meegeven. De adviesprijs wordt nog wél meegegeven, dat is de prijs die de producent suggereert aan de winkel.
"Ze doen je geloven dat je meer gaat besparen dan je eigenlijk bespaart. Dit gaat voor ons een beetje in tegen wat die wetgeving eigenlijk bedoelde. En dat is de consument correct informeren. We vinden dit toch een manier om de wet te omzeilen", zegt Laura Clays in "Het uur van de waarheid" op Radio 1.
Word je bedot als je nog iets koopt zonder korting? En was de Romeinse keizer Elagabalus een trans vrouw?
Relatief nieuwe wetgeving
Dit komt onder andere omdat de wetgeving rond die referentieprijs nog maar een jaar bestaat. “Het is voor winkels nog een beetje zoeken wat ze nog mogen binnen de lijnen van de wet. En we zien dat ze wat zaken aan het uitproberen zijn." aldus Clays.
Testaankoop is wel van plan om deze praktijk voor te leggen aan de Economische Inspectie. Dan kan die beoordelen of dit binnen de wetgeving van de referentieprijs valt.
Niet laten leiden door koopjesperiode
Ook moet je niet altijd wachten op Black Friday voor lagere prijzen. Uit onderzoek van Test Aankoop blijkt dat begin oktober ook interessant is om bijvoorbeeld elektronica te kopen. “Dat is een rare periode, want dan zijn er nergens solden. Maar dat is juist daarom. Mensen zitten tussen twee periodes en weten niet goed of ze gaan wachten tot Black Friday. De vraag is wat kleiner waardoor de prijzen ook best laag staan.”
Het is als consument wel niet altijd eenvoudig om al deze prijzen in het oog te houden, vertelt Els Breugelmans, retail expert professor aan de KU Leuven, in "Het uur van de waarheid" op Radio 1." Als je de prijs goed volgt en jezelf informeert kan dat opbrengen. Maar wij zijn allemaal druk bezig en niet altijd bezig met al die aankopen. Het vraagt wel een inspanning en mensen die dit niet kunnen opbrengen zijn soms wel de dupe met de hogere prijzen."
Wat als er geen kortingen meer zouden bestaan?
Ook voor bedrijven zijn die kortingen niet altijd een goede zaak. “Promoties zijn op korte termijn interessant, maar er zijn ook wat nadelen op lange termijn. Mensen gaan wachten, dus er is een dip voor de promotie. En ook een dip na de promotie, want ze gaan versneld kopen. Brengt die promotie nog wel op? De referentieprijs gaat ook verlagen, want er kan toch altijd een korting zijn. Dus waarom zouden we nog in die hogere prijs periode gaan kopen?"
Volgens Breugelmans is het een interessante gedachte om te denken aan een wereld zonder promoties, maar is dat in de praktijk niet zo eenvoudig. "Als je zo'n wereld hebt en de eerste die denkt, ik zal eens een promotie of een campagne doen, die wint die klant weer voor zich, dus dat is een lastige denkoefening."
Daarnaast vertelt Breugelmans dat kleinere winkels afzien van de kortingen die grote bedrijven geven. "Kleinhandels kijken naar grote ketens die grote kortingen geven. En moeten zich de vraag stellen of zij op die weg op gaan want het snijdt in hun marges."
Consumenten vinden duurzaamheid en ethisch consumeren ook alsmaar belangrijker. "Nog niet alle bedrijven gaan hierin mee omdat zij nog in die concurrentie zitten van de laagste prijzen. Maar ik denk dat we de komende jaren naar een soort consumptiepatroon zullen gaan waarbij duurzaam consumeren steeds belangrijker gaat worden en dat we daar een prijs voor gaan betalen."
