Als alles goed gaat, gaat er morgenvroeg om 7 uur lokale tijd een gevechtspauze in tussen het Israëlische leger en Hamas. Dat zou willen zeggen dat er tijdelijk niet gevochten wordt. Maar hoe uniek is dat? Zijn er wel vaker dit soort van gevechtspauzes tijdens militaire conflicten?
Het doel van de gevechtspauze in Gaza is duidelijk: beide kampen willen die in de eerste plaats gebruiken om gevangenen te ruilen. Hamas zou Israëlische gijzelaars vrijlaten in ruil voor Palestijnse gevangenen die in Israël in de cel zitten. Daarnaast zou er ook meer humanitaire hulp Gaza binnen kunnen komen. Er is afgesproken dat de gevechtspauze zo'n vier dagen zal duren.
"We zien dat wel vaker in conflicten, maar meestal zien die gevechtspauzes er anders uit dan die in Gaza", zegt militair historicus Samuel Kruizinga (Universiteit van Amsterdam) in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Deze gevechtspauze is - met de hulp van Qatar - afgesproken op het hoogste politieke niveau, tussen Hamas en het Israëlische leger. Dat is vrij uitzonderlijk als je naar de geschiedenis kijkt."
Hoe uitzonderlijk zijn gevechtspauzes in een gewapend conflict?
In andere conflicten zie je eerder lokale gevechtspauzes, die vaak maar een paar uur duren. "Meestal zijn dat gevechtspauzes op een specifiek stukje van het front, niet van de volledige krijgsmacht", zegt Kruizinga. "Denk aan de Eerste Wereldoorlog. Toen werd er geregeld een paar uur gestopt met schieten, om beide partijen de kans te geven om de lichamen van de gesneuvelden van het slagveld te halen."
Dat verliep toen niet via formele onderhandelingen, maar via officieuze of onuitgesproken afspraken. "Soms werden er afspraken gemaakt via signalen, bijvoorbeeld vlaggen die in de lucht werden gestoken", zegt Kruizinga. "Soms werd er zelfs gewoon naar elkaar geroepen met luidsprekers, omdat de frontlinies toen zo dicht bij elkaar lagen. In die korte pauzes kon je dan ook je gewonden verzorgen."
Een ander bekend voorbeeld is het befaamde kerstbestand van 1914. Britse, Franse en Duitse soldaten hebben toen rond Kerstmis op verschillende plekken aan het front even de wapens neergelegd. Er zou toen zelfs onderling gevoetbald zijn.
Is dat ook al gebeurd in Oekraïne?
En wat met meer recente conflicten? Zijn er tijdens de oorlog in Oekraïne bijvoorbeeld al gevechtspauzes geweest? "Ongetwijfeld zal er daar soms ook officieus afgesproken worden om elkaar een paar uur niet aan te vallen", besluit Kruizinga.
"Daar zijn trouwens ook al gevangenenruils geweest. Maar het verschil is dat daar in Oekraïne geen grote, formele gevechtspauze mee samenhangt zoals nu in Gaza, omdat die altijd via een derde partner zoals Turkije geregeld worden."
Gevechtspauzes kunnen volgens professor Kruizinga ook het ideale moment zijn om verder te onderhandelen over een meer definitief staakt-het-vuren. "Dat biedt in elk geval een opening", besluit hij. "Maar of dat ook iets oplevert, is afwachten."
