Uit een onderzoek naar 12 dossiers blijkt dat niet alle adoptiekinderen uit Ethiopië vrijwillig afgestaan zijn door hun oorspronkelijke ouders. Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) wil nu, naast Ethiopië, ook die uit andere landen de mogelijkheid geven hun dossier te laten onderzoeken. "De impact op het leven van de betrokkenen is enorm", zegt adoptieambtenaar Ariane Vandenberghe van het Vlaams Centrum voor Adoptie (VCA).
Niet alle adoptiekinderen uit Ethiopië vrijwillig afgestaan: "Impact op het leven van betrokkenen is enorm"
"Te weten komen dat het adoptieverhaal, zoals het in het dossier beschreven staat, niet helemaal strookt met het levensverhaal van de geadopteerde, is verschrikkelijk", zegt Ariane Vandenberghe in "De ochtend" op Radio 1. "De impact op het leven van de betrokkenen is enorm. Dat mogen we nooit onderschatten."
Vandenberghe is een adoptieambtenaar bij het VCA en heeft verschillende adoptiedossiers uit Ethiopië onderzocht. Op de inhoud van de dossiers kan Vandenberghe niet ingaan vanwege privacy. Wel kan ze zeggen dat het onderzoek onregelmatigheden toont. Bij minstens één geval zou het adoptiekind niet vrijwillig afgestaan zijn.
Andere onregelmatigheden gaan over foute informatie over familieleden. "Bijvoorbeeld een kind dat in het dossier opgegeven staat als vondeling, maar van wie de moeder wel bekend is. Of een kind van wie de oorspronkelijke ouders of familieleden overleden zouden zijn, maar van wie blijkt dat ze nog leven", legt ze uit.
Waarover gaat dit? Adopties vanuit Ethiopië zijn in 2017 stopgezet. Na verschillende berichten over wanpraktijken met adopties uit Ethiopië besliste de Vlaamse regering twee jaar later een expertenpanel op te richten. Het VCA, dat budget kreeg voor onderzoek, ging mogelijke onregelmatigheden na bij adopties uit Ethiopië tussen 1997 en 2015.
Voor 12 adoptiegezinnen, die hun toestemming gaven, werd een onderzoek ter plaatse opgestart. Een aantal onderzoeken zit nu in een eindfase. Daaruit blijkt dat de inhoud van het adoptiedossier verschilt met de realiteit.
Momenteel loopt er een hervormingstraject van de interlandelijke adoptie waarbij strenger zal worden toegezien op de procedures. Het decreet met wijzigingen in de aanpak en het verloop van interlandelijke adoptie werd op 15 september 2023 al een eerste keer door de Vlaamse Regering goedgekeurd.
Onderzoek
De authenticiteit van de inhoud in de dossiers verifiëren is niet simpel, zegt Vandenberghe. "We gaan eerst in gesprek met de betrokkenen die ons hebben gecontacteerd. Vervolgens gaan we op naar een goede partner uit het herkomstland die ter plaatse een aantal zaken checkt."
Maar dat is niet evident, klinkt het. "In het geval van Ethiopië heeft dat ons veel tijd gekost. Op het terrein is niet iedereen bereid om aan dit soort onderzoeken mee te werken."
Onregelmatigheden opgedoken bij verschillende adoptiedossiers uit Ethiopië: hoe worden die onderzocht?
Ook in andere landen?
"We weten dat adoptieprocedures op zich al fraudegevoelig kunnen zijn. Het is dus zeker niet uitgesloten dat er ook in andere landen problemen zijn", zegt Vandenberghe. Internationaal gebeurt er al onderzoek, meer specifiek naar andere herkomstlanden zoals Zuid-Korea, Sri Lanka en Chili. Dat zijn landen waar België in het verleden ook mee heeft samengewerkt.
Volgens Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) zal het nieuws over de Ethiopische adoptiedossiers ook andere geadopteerden of adoptieouders aan het nadenken zetten over hun adoptieprocedure. "Het idee dat de adopties mogelijk niet correct verliepen, heeft een enorme impact op de betrokkenen. En dat mogen we niet minimaliseren", reageert ze.
Het idee dat adopties mogelijk niet correct verliepen, heeft een enorme impact op de betrokkenen. Dat mogen we niet minimaliseren
Hilde Crevits, minister van Welzijn (CD&V)
"Ik wil daarom een oproep doen aan elke geadopteerde of adoptieouder die zelf met vragen zit of steun wenst, om de hand uit te reiken naar het Vlaams Centrum voor Adoptie", luidt het. De bedoeling is om adoptiegezinnen uit andere landen zo ook de mogelijkheid te geven hun dossier te laten onderzoeken.
Wie vragen heeft of nood heeft aan hulp of ondersteuning, kan contact opnemen met het VCA.
Het VCA is bereikbaar per mail via adoptie@opgroeien.be of telefonisch op het nummer 02 533 14 76/77.
