Vlaanderen wil tweede "valsluis" van de wereld bouwen in Gent: zo werkt het

Gent zal er over enkele jaren fundamenteel anders uitzien. Vlaanderen bereidt het project Gentspoort voor. Dat bestaat onder meer uit enorme nieuwe tunnels onder de Heuvel- en de Dampoort om de verkeersknopen er te ontwarren. Het doorgaand verkeer gaat ondergronds, nieuwe tramlijnen moeten lokale verplaatsingen vergemakkelijken.

Vlaanderen wil ook 10 kilometer extra spoor aanleggen. Er komen trams tussen Dok Zuid en de Muide. Daar komt ruimte omdat de ring naar de overkant van het water verhuist. Er komt ook een tramlijn tussen Gent-Sint-Pieters en Gent-Dampoort. Het traject loopt onder meer via de Visserij. Om daar het water over te kunnen steken zonder lange wachttijden, is gezocht naar een nieuwe oplossing: de valsluis.  

"We zijn nu de plannen aan het opstellen en voor het traject over de Lousbergbrug willen we met een valsluis werken", zegt Marijn Struyf van de Werkvennootschap. Nu is daar een beweegbare brug die open kan om schepen door te laten. "Als er een tram over rijdt, gaat dat niet meer. We kunnen niet minutenlang staan wachten voor een openstaande brug." Om dat euvel te verhelpen werd gedacht aan een hogere brug, maar daar kan de tram niet over raken. De valsluis is de beste optie. 

Een valsluis is een kleine strook water onder een brug waar het waterpeil tijdelijk en snel verlaagd kan worden. Daardoor komen grote schepen op dat traject dieper te liggen. Zo kunnen ze vlot onder de brug doorvaren zonder dat die open moet. Na de passage wordt het waterpeil opnieuw verhoogd.

"Om dat mogelijk te maken moet de waterloop wel over het traject uitgediept worden zodat er genoeg diepgang is", stelt Struyf. Het is pas de tweede keer ter wereld dat een valsluis gebouwd wordt, ingenieurs kunnen enkel te rade in Schotland waar al een constructie staat. Een valsluis verschilt van een gewone sluis. Die dient enkel om waterniveaus tussen verschillende waterlopen te overbruggen. 

Het project ligt nu op de ontwerptafel. Het is de bedoeling dat maar een deel van het water gebruikt zal worden als valsluis. Op die manier blijft de rest vrij voor kleinere schepen die ook kunnen varen als de sluis in gebruik is. 

Struyf kan nog geen timing of kostprijs geven over de aanleg van de valsluis. "We zitten nu in een ontwerpfase voor het hele project. Het gaat om enorme investeringen en ook technisch om ingewikkelde plannen, zoals onder meer ook de grote tunnels." De Werkvennootschap hoopt dat Gentspoort voor 2030 vorm krijgt en zichtbaar is in Gent.