Hoe is het nu écht om in de menopauze te zitten? 3 mythes over de overgang

Neen, de menopauze is geen korte periode waar de vrouw "even door moeten zweten." En ja, er bestaan hormoonbehandelingen die het een stuk dragelijker maken. Bovendien blijken die behandelingen het risico op een aantal dodelijke ziektes te verlagen.

Prof. dr. Herman Depypere is gynaecoloog aan het UZ Gent en gespecialiseerd in menopauze. Bovendien schreef hij een boek over het thema. Hij klaart 3 misverstanden rond de overgang voor je uit.

Neen, de menopauze is geen ziekte. Het is een natuurlijk proces waarbij de eicellen opgebruikt zijn en de vrouw stilaan in haar onvruchtbare periode komt. Dat begint meestal rond de leeftijd van 51 jaar, maar bij een aantal vrouwen kan het veel vroeger of later starten.

Bovendien wordt de menopauze voorafgegaan door een periode van onregelmatige productie van het vrouwelijk hormoon: de transitieperiode. Vaak is de cyclus tijdens die periode verstoord en treden er onregelmatige maandstonden op. Ook krijgen vrouwen te maken met klachten als warmteopwellingen, stijfheid, onrustigheid, migraine en extreme premenstruele klachten.

"De menopauze luidt niet alleen de onvruchtbare periode in, het betekent ook het einde van de hormoonproductie door de eierstok", zegt prof. Depypere. "Daardoor zijn de cellen rond de eicellen, die het vrouwelijk hormoon aanmaken, opgebruikt."

De klachten van vrouwen in de overgang worden vaak niet serieus genomen. "Het is de natuur, dat is allemaal niet zo erg", klinkt het dan. "Hoewel de natuur nooit heeft voorzien dat vrouwen een derde van hun leven in menopauze zouden zitten", stelt de professor. 

"In 1888 was de levensverwachting van de vrouw bijvoorbeeld 46 jaar en was de menopauze weggelegd voor de happy few. Als je vandaag een vliegtuig neemt naar Nigeria, waar de levensverwachting 54 jaar is, zie je hetzelfde."

De onvruchtbare periode gaat gepaard met een waslijst aan fysieke klachten. Warmteopwellingen, slecht slapen, stijve spieren, hartkloppingen en libidoverlies staan bovenaan het lijstje. 77% van alle vrouwen heeft lichte tot zware klachten, 23% ervaart er geen.

Bovenop die fysieke klachten komt een hoop psychologische last. Zo ondervond ook Daniëlle uit Dendermonde. “Het overviel me compleet. Ik ben normaal een levenslustig, positief persoon. Maar nu lijkt alles gedempt", vertelt ze bij Radio2. "Ik voel ook voor het eerst dat het leven eindig is. Dat gevoel had ik zelfs niet toen ik op mijn 35ste kanker kreeg. Nu is het er wel."

"Bovendien kan de menopauze een sociale handicap zijn", zegt Depypere. "Ze leidt tot burn-outs en absenteïsme."

Uit een bevraging van professor Depypere blijkt dat hooguit 40% van de Belgische vrouwen weet dat de menopauze voor de rest van je leven is. 60% denkt dat ze één of twee jaar duurt.

Gelukkig zijn er hulpmiddelen om de ongemakken bij de menopauze op te vangen. "Er bestaan veilige hormoonbehandelingen, ook hormoonsubstitutie genoemd, om het wegvallen van de hormoonproductie in de eierstok te vervangen."

Die behandelingen verzachten niet enkel de fysieke ongemakken, ze verlagen ook het risico op een aantal ziektes. "Je hebt erna minder kans op dementie, hart- en vaatziekten en osteoporose, een botaandoening waardoor je botten broos worden en de kans op breuken stijgt."

"De sterfkans bij die ziekten ligt hoger dan bij borstkanker bijvoorbeeld. Dementie is de belangrijkste doodsoorzaak van de Belg."

Sommige vrouwen kunnen veel baat hebben bij zo'n hormoonbehandeling, anderen niet. Daarom moeten we extra inzetten op individuele behandeling", sluit de dokter af.