In de gevangenis van Lantin zouden verschillende personeelsleden na de werkuren aan seksfeesten hebben deelgenomen, volgens Sudinfo. De krant omschrijft één vrouw zelfs als een nymfomane. Wat houdt dat precies in?
"Nymfomane" cipier aan het werk in gevangenis van Lantin: zin en onzin van de (achterhaalde) term
In het kort: wat is er aan de hand in de gevangenis van Lantin?
De Franstalige krant Sudinfo berichtte vorige week over het personeel van de gevangenis van Lantin. Die zouden naar verluidt seksfeestjes georganiseerd hebben. Buiten, maar ook bínnen de gevangenismuren.
"Dat is wat de kranten schrijven", benadrukt justitiejournalist Philip Heymans. "Het voorval zou zich toch vooral buiten de muren hebben afgespeeld."
Eén vrouw in het bijzonder komt in deze zaak in opspraak. Een anonieme getuigenis omschrijft haar als een "nymfomane". Ze zou niet aan de werkdag kunnen beginnen zonder seks te hebben gehad, beweert die bron in Sudinfo.
Een nymfomane: het is een opvallende term die wel eens opduikt, maar wat duidt het eigenlijk aan? En wordt het niet te snel gebruikt?
"Nymfomanie verwijst naar hyperseksualiteit, specifiek naar vrouwen die kampen met oncontroleerbaar seksueel gedrag", zegt Rick Roels, psychiater en klinisch seksuoloog aan het UPC KU Leuven in "De wereld van Sofie" op Radio 1.
Het woord vindt zijn oorsprong in de Griekse mythologie en had daar volgens hem ook mogen blijven. "Het is enorm stigmatiserend voor vrouwelijke seksualiteit en dekt de lading niet."
‘Compulsieve seksuele gedragsstoornis' is een betere term dan 'nymfomanie'
Battle van de termen
De term nymfomanie is in wetenschappelijke kringen in onbruik geraakt. Termen als "seksverslaving", "compulsief seksueel gedrag" en "hyperseksualiteit" nemen daar de bovenhand. In de volksmond blijft nymfomanie wel bestaan.
"Het is veelzeggend dat we als maatschappij de mannelijke tegenhanger "satyriasis" niet kennen, terwijl het twee tot drie keer vaker voorkomt bij mannen", merkt Roels op. Dat heeft volgens cultuurhistorica Antje Vandekerckhove te maken met een dubbele seksuele standaard. "Die is historisch zo gegroeid dat we vandaag nog steeds de term nymfomanie blijven gebruiken."
"Die dubbele standaard veronderstelt dat vrouwen passiever zijn en dat ze van nature minder seksuele driften hebben dan mannen." Nemen vrouwen een actieve houding aan, dan wordt dat als een uitzondering beschouwd. Om dat in de verf te zetten, blijft een term als "nymfomanie" bestaan, in tegenstelling tot de mannelijke variant.
Verlies van controle
Roels benadrukt dat hyperseksualiteit in zijn vakgebied niet als een psychische stoornis wordt beschouwd. "Maar we spreken van een seksverslaving of hyperseksualiteit wanneer personen geen controle meer hebben over hun seksueel gedrag, ondanks de negatieve gevolgen die ze ervan ervaren."
Er bestaat niet zoiets als één aanwijsbare oorzaak. "Er zijn zowel biologische, psychologische als sociale factoren die een invloed kunnen hebben." Een psychologische factor, bijvoorbeeld, is het op seksuele wijze reageren op stress. "Dat ontsnappen via ontspanning zien we wel vaker terug", zegt Roels.
Verslaving?
Ook de term "seksverslaving" wordt al eens gebruikt. Is hyperseksualiteit dan echt een verslaving? "Er zijn zeker parallellen. De functie is vaak de pijn verdoven of plezier vergroten om de realiteit te ontvluchten."
Toch zijn er volgens Roels ook verschillen. "Bij verslavingen gaat het vaak om "te veel". Dat is moeilijk te zeggen bij seksualiteit: wanneer is het te veel?" Ook hersenonderzoek toont een onderscheid aan. "Bij alcohol- en tabaksverslaving zien we een blijvende gevoeligheid voor dat eerste glas of de eerste sigaret. Bij hyperseksualiteit is er juist gewenning, waardoor steeds hevigere prikkels worden opgezocht."
"Ik werd verliefd op de roes"
Toch kan het aanvoelen als een echte verslaving, zegt Roels. Dat blijkt ook uit de getuigenis van Sofia. Ze was jarenlang seks- en liefdeverslaafd. "Ik werd verliefd op de verliefdheid en de roes, en dat was verbonden met seks." Maar daarmee verbloemde ze eigenlijk een enorme eenzaamheid en leegte, zegt ze zelf.
Sofia had een seksverslaving
"Het is gewoon net als alle andere verslavingen ofwel om de pijn te ontlopen, ofwel om het plezier te vergroten. Je wilt gewoon niet in de realiteit staan." Maar die roes verdween steeds snel. Wat volgde, waren katers. "Dat is dat vreselijke, die pijn. Dan ging ik weer naar de volgende verdoving."
"Op een gegeven moment sta je op 's ochtends en staat ineens je seksverslaving voorop." Er was totale wanhoop nodig voor ze hulp kon vinden, zegt Sofia. Gelukkig vond ze die, in de vorm van een lotgenotengroep. "Op het moment dat je het eerlijk uitspreekt, wordt de kracht die het heeft afgebroken."
