Nieuw nationaal meldpunt voor verdachte handelingen in Belgische havens 

België krijgt één anoniem meldpunt voor verdacht gedrag en vreemde situaties in de zeehavens. De federale regering wil zo nog beter proberen op te treden tegen de stijgende (drugs)criminaliteit. "Alle extra ogen en oren zijn belangrijk, als iedereen mee waakzaam is dan kan dat erg veel helpen", klinkt het bij het kabinet van minister Paul Van Tigchelt (Open VLD). Het meldpunt zal Portwatch heten. Het komt bovenop de lokale meldpunten die nu al bestaan in de havens van Antwerpen en Gent. 

Vorig jaar werd in Gent al het Haven Informatie Kruispunt (Havik) boven de doopvont gehouden. Het is een meldpunt waar iedereen die in de haven passeert of werkt online vreemd of verdacht gedrag kan doorspelen via een onlineformulier. Een melding kan anoniem gebeuren. Op een jaar tijd zijn er intussen 22 meldingen binnengekomen, bijna één om de twee weken. 

Het meldpunt in Gent kwam er om drugstrafikanten op te sporen die alternatieven zoeken voor de Antwerpse haven. Uit het dossier-Sky, waarbij criminele boodschappen onderschept werden, bleek de haven van Gent in trek te zijn. "We onderzoeken nu elke tip. Het kan leiden tot een nieuw onderzoek of de aanvulling van een bestaand onderzoek. We kunnen niet ingaan op de inhoud van meldingen, om veiligheidsredenen en om het geheim van het onderzoek niet te schaden", zegt de politie over Havik.   

De focus ligt voornamelijk op drugs, maar het meldpunt verwerkt ook meldingen over (mensen)smokkel, uitbuiting, witwassen en het illegaal afvoeren van afval.  Het parket liet bij de voorstelling van het meldpunt weten dat het garant zou staan voor vervolgonderzoeken. Het is nog onduidelijk of die gebeurd zijn en hoe vaak. Ook de lokale politiezones, de gemeenten en de douane werken mee aan het project.

Het nieuwe nationale meldpunt zal extra meldingen kunnen verwerken. Het idee is dat ook de mensen van buiten de havengebieden anoniem meldingen kunnen maken. De info zou allemaal bij de federale politie terecht komen en zo samengelegd kunnen worden. 

Antwerps havenschepen Annick De Ridder (N-VA), die ook voorzitter is van de raad van bestuur van Port of Antwerp-Bruges, wijst erop dat er al een goed werkend meldpunt bestaat. “De Antwerpse havengemeenschap heeft al enkele jaren een meldpunt dat uitstekend bekend is en concrete resultaten oplevert", laat De Ridder weten. "Goed dat men dit nationaal wil doortrekken, al dreigt dat voor Antwerpen wat dubbelop te worden.”

Ook de Antwerpse advocaat John Maes, die al veel zaken heeft gepleit in de drugscriminaliteit, is niet overtuigd van het nut van het nieuwe meldpunt. "De angst bij veel mensen is zo groot dat ze het meldpunt niet zullen gebruiken", klinkt het. "En dan heb ik het vooral over de angst voor bedreigingen en folterpraktijken."

In Gent merken ze alleszins al dat het nieuwe meldpunt langzaam voor meer waakzaamheid zorgt. Een melding kan er overigens ook met naam en toenaam, op die manier wordt de melder op de hoogte gehouden van wat volgt. "De grotere aandacht voor het probleem én voor het meldpunt zorgt dat we meer binnen krijgen", stelt de politie.  

Naast het nationale meldpunt zijn er ook lokale initiatieven om de (drugs)criminaliteit aan te proberen pakken. Zo wil Gent een consortium oprichten met North Sea Port en andere spelers. De bedoeling is om een gezamenlijke en zelfs grensoverschrijdende aanpak te ontwikkelen om de drugscriminaliteit beter aan te pakken, dat zou bijvoorbeeld onder meer kunnen bestaan uit een internationaal cameranetwerk.