Niet enkel mensen hebben verbeeldingskracht, maar ook dieren. Dat blijkt uit een onderzoek dat 9 jaar liep in de VS op ratten. Een belangrijke conclusie, vindt bioloog Dirk Draulans. "Het impliceert dat dieren niet noodzakelijk permanent in het hier en nu leven, zoals we tot nu geneigd waren te denken."
Ook ratten beschikken over verbeeldingskracht, wijst onderzoek uit
Als mens leven we voortdurend in onze gedachten. We denken na over wat we zullen eten vanavond, gaan aan het dagdromen in de supermarkt of halen herinneringen op aan onze afgelopen vakantie. Maar doen dieren dat ook? Beschikken ze net als wij over verbeeldingskracht?
Amerikaanse onderzoekers hebben een manier gevonden om dat te testen . “Het was een ingewikkeld proces: de onderzoekers hebben er negen jaar over gedaan”, zegt bioloog Dirk Draulans in “Nieuwe feiten” op Radio 1.
In het hoofd van de rat
Voor het onderzoek werden 180 sensoren ingeplant in een specifiek deel van de hersenen van ratten, de hippocampus. “Dat is een orgaan dat ons geheugen regelt. Daarnaast functioneert het ook als een interne gps waarmee we ons ruimtelijk kunnen oriënteren.”
Daardoor konden de onderzoekers de ratten in een virtuele wereld laten leven, die ze volledig konden controleren. “Via een connectie tussen de hersenen en een computer, hebben ze geëvalueerd wat er gebeurt als ze die virtuele leefwereld van ratten manipuleren.”
Hebben dieren net als de mens verbeeldingskracht?
Ratten plannen ook
Dat leverde verbazende resultaten op. Als een rat aan de hand van tests getriggerd werd om aan een bepaalde locatie te denken, dan gebeurde dat ook. “Ze hebben effectief kunnen aantonen dat er in de hippocampus kleine, specifieke groepjes cellen zijn die actief worden als ze zich een bepaalde locatie herinneren. Een rat is dus in staat om te denken: ik wil naar een andere plaats gaan.”
“Het impliceert dat dieren niet noodzakelijk permanent in het hier en nu leven, zoals we tot dusver geneigd waren te denken. Ze kunnen ook herinneringen ophalen of plannen maken”, zegt Draulans.
In het kader van de evolutie is dat niet zo verbazend. “Kunnen anticiperen en leren op basis van je eerdere ervaringen, is natuurlijk nuttig voor het sturen van je overlevingskansen.”
Nieuw inzicht
“Dit onderzoek is ideeverschuivend”, vindt Draulans. “Het geeft een ander inzicht in hoe dieren omgaan met wat er in hun omgeving gebeurt, wat ze beleefd hebben en wat ze kennen.”
We gaan dieren anders beginnen zien dan enkel levend vlees
Dirk Draulans, bioloog
In het wetenschappelijke veld vindt stilaan een verschuiving plaats. “We beseffen hoe langer hoe meer dat dieren tot veel meer in staat zijn. Ze kunnen net als wij anticiperen, rekening houden, dagdromen… Misschien niet op hetzelfde niveau, maar wel veel meer dan wij geneigd zijn te denken.”
Volgens Draulans zou dat voor nieuwe discussies over dierenwelzijn en dierenrechten kunnen zorgen. “Dat is de volgende tendens in de aandacht voor dieren. Studies als deze dragen daartoe bij: we gaan dieren anders beginnen zien dan enkel levend vlees.”
