De Zelfmoordlijn zoekt extra vrijwilligers: "Kunnen nu niet garanderen dat iedereen meteen gesprek krijgt"

"We hopen in 2024 minstens 60 nieuwe vrijwilligers te kunnen laten starten", zegt Piet De Bruyn, co-directeur van het Centrum ter Preventie van Zelfdoding. Wie zich geroepen voelt, kan zich aanmelden via de website van de Zelfmoordlijn. En daar hoef je geen diploma psychologie voor op zak te hebben.

"Iedereen die zich aanmeldt, krijgt een stevige basisopleiding. We starten met een preselectie, waarbij we via een vragenlijst peilen naar de situatie van de kandidaat-vrijwilliger: hoe staat hij of zij tegenover zelfdoding, hoe stabiel is de eigen situatie, is er voldoende tijd om de opleiding te volgen en om vervolgens een engagement van enkele uren per week aan te gaan."

"Daarna volgt een theoretische opleiding van één dag, en vervolgens nog 8 praktische sessies waarin we oefenen. Als dat traject afgerond is, laten we je nog niet zomaar aan de echte gesprekken beginnen. Je kan eerst nog een tijd meelopen met een mentor, zo wordt elke kandidaat heel rustig klaargestoomd om zelf de lijn te bemannen."

Vrijwilligers van de Zelfmoordlijn doen hun job anoniem, en dat is een heel belangrijk gegeven, vertelt Merel*, die al vijf jaar gesprekken voert. "Elke vrijwilliger blijft anoniem, voor altijd. Ten eerste is dat belangrijk voor de oproeper: de drempel is op die manier zo laag mogelijk. Je kan heel vrij praten met iemand die jou helemaal niet kent. Je hoeft dus niet bang te zijn om iemand te belasten of om niet serieus genomen te worden. Maar het helpt ook als vrijwilliger van de Zelfmoordlijn om je eigen kijk uit te schakelen. Je zit daar niet als jezelf, maar als vrijwilliger. Het helpt om dichter bij de oproeper te komen."

"Het is heel intens", vervolgt Merel*. "Je bent op het moment zelf alleen met een oproeper die je nodig heeft. Maar je krijgt er veel voor terug. Er als mens kunnen zijn voor een ander mens, zonder dat je er jaren voor gestudeerd moet hebben, weegt zeker op tegen de intensiteit van de gesprekken."

En dat zo'n gesprek wel degelijk een groot verschil kan maken, bewijst ook Sonja*. Zij belde 7 jaar geleden naar de Zelfmoordlijn toen ze op een dieptepunt in haar leven zat.

"Ik had alles klaar, ik wilde zo niet meer leven. Maar iets in mij heeft me tegengehouden. Ik wist dat ik iemand nodig had om mee te praten. Ik heb mijn gsm gepakt en het nummer van de Zelfmoordlijn opgezocht. Ik heb toen een hele lieve dame aan de telefoon gekregen. Hoe lang we gepraat hebben, weet ik niet meer, zelfs niet wat ze precies zei. Maar ze was er voor mij. Ze maakte tijd, zonder te oordelen. En op het einde van het gesprek zei ze tegen me dat ik ondanks alles een sterke vrouw was. Ik noem haar mijn ster. Zij was mijn lichtpunt in die duistere nacht waarin alles zwart was. Aan haar heb ik me opgetrokken. Zonder haar was ik er nu niet meer geweest."

Voor vrijwilligers van de Zelfmoordlijn is een getuigenis als die van Sonja* uniek. "Normaal gesproken horen we de persoon met wie we gepraat hebben nooit meer terug. We weten niet met wie we gesproken hebben, of het goed gaat of niet." 

De 300 vrijwilligers die op dit moment bij de Zelfmoordlijn aan de slag zijn, hadden het afgelopen jaar 23.000 gesprekken. "We ontvingen 17.000 oproepen per telefoon, voerden 4.000 chatgesprekken en stuurden 2.000 ondersteunende e-mails uit. En ondanks alle inspanningen konden we het afgelopen jaar ook niet vermijden dat sommige mensen niet meteen iemand aan de lijn kregen. Gelukkig hebben we een samenwerking met Teleonthaal. Als mensen op de bezettoon komen, kunnen ze ervoor kiezen om rechtstreeks doorgeschakeld te worden naar Teleonthaal," aldus De Bruyn.

"We streven naar een maximale bereikbaarheid, hebben dag en nacht mensen aan de lijn, maar we kunnen nooit voorspellen hoeveel mensen er op een bepaald moment gaan bellen. We hopen met deze oproep ervoor te kunnen zorgen dat meer mensen de kans krijgen een warm gesprek met ons te hebben."

* Sonja en Merel zijn schuilnamen