In de bergen van Indonesië is een bijzonder dier gespot waarvan wetenschappers vreesden dat het was uitgestorven. Het dier, genoemd naar de Britse documentairemaker Sir David Attenborough, houdt qua uitzicht het midden tussen een egel, een miereneter en een mol. Het was laatst gezien in 1961, maar nu is er opnieuw beeld van. Biologen zijn in de wolken.
Uitgestorven gewaande vachtegel die genoemd is naar David Attenborough gespot tijdens expeditie in Indonesië
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Zaglossus attenboroughi, een type vachtegel met een lange snuit, is een bijzonder oude soort op onze planeet. Wellicht liepen de dieren hier 200 miljoen jaar geleden al rond, toen de dinosauriërs nog over de planeet heersten.
Maar niet enkel daarom is de soort speciaal: het gaat om een zoogdier dat eieren legt. Op de rug draagt het stekels zoals een egel, terwijl de snuit op die van een miereneter lijkt. De poten doen dan weer denken aan een mol. Maar het gaat wel degelijk om een heel andere soort.
Eén bewaard exemplaar uit 1961
Een Nederlandse botanicus ving in 1961 een exemplaar van de soort in het Cycloops -gebergte, een moeilijk toegankelijk gebied in Jayapura, een uithoek van het huidige Indonesië. De bijzondere soort maakte snel wereldfaam onder natuurkundigen vanwege de speciale kenmerken. Er was ook maar één specimen van bewaard in een museum (en dan nog niet volledig).
Het mythische aspect vergrootte nog toen het dier amper of niet meer werd gezien. Meer nog, omdat het de voorbije decennia niet meer werd waargenomen, vreesden wetenschappers dat het was uitgestorven. Maar op basis van het bewaarde specimen, wisten ze dat het om een unieke soort ging. Die werd eind jaren 90 genoemd naar David Attenborough. (lees door onder de kaart)
Expeditie voor overlevers
Onder leiding van de universiteit van Oxford vond er in juni en juli opnieuw een wetenschappelijke expeditie plaats in het regenwoud van het Cycloops-gebergte. De plek wordt niet enkel vaak door aardbevingen getroffen, het krioelt er ook van gevaarlijke en dodelijke dieren en bloedzuigers.
Op de slotdag van de expeditie werd een geheugenkaartje gehaald uit een van de ruim 80 wildcamera's die er staan opgesteld. Het kaartje bleek kostbaar beeld van de verloren gewaande vachtegel met lange snuit te bevatten.
We waren euforisch, en ook opgelucht om het dier op de valreep nog te vinden
Bioloog en expeditieleider James Kempton
De vreugde in het expeditieteam was naar verluidt groot. "We waren euforisch. Maar we waren ook opgelucht na zo lang te hebben rondgetrokken zonder echte beloning, tot de slotdag dan", vertelt bioloog James Kempton die de expeditie leidde. "Ik riep naar mijn collega's 'we hebben het gevonden!', stond op en liep op hen toe om hen te omarmen."
Ook David Attenborough zelf was naar verluidt in de wolken.
Overigens ontdekte Kemptons team nog andere nieuwe soorten insecten en kikkers, en een garnaal die in een boom leeft. Mogelijk worden die genoemd naar een van de teamleden. Er zijn ook paradijsvogels en boomkangoeroes gezien.
Over de Zaglossus attenboroughi:
Het is een echidna of vachtegel.
Vachtegels zijn naast het vogelbekdier de enige zoogdieren die eieren leggen.
Ze splitsten zich ongeveer 200 miljoen jaar geleden van de andere zoogdieren af.
Er zijn vier soorten, met een lange of korte snuit, maar deze heeft een lange snuit.
De soort heeft geen tanden en eet door de snuit.
Naast stekels hebben ze ook een vacht.
Ze zijn genoemd naar een Griekse mythologische figuur die half vrouw, half slang is.
De dieren zijn erg schuw en leven vooral 's nachts.
Ze zijn bijzonder moeilijk te spotten.
