"Frietchalet", "busfrituur" en frituur uit aluminium: de meest authentieke frituren staan in Aarschot en Sint-Lievens-Houtem 

Beeld je het meest authentieke frietkot in. Als je niet onmiddellijk iets voor de geest kan halen, zak je best eens af naar Aarschot of Sint-Lievens-Houtem. Volgens het agentschap Onroerend Erfgoed staan daar – op een plein, aan een kerk en aan het station – de meest authentieke frietkoten. Minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele heeft dan ook beslist dat ze beschermd moeten worden.  

De frietcultuur is al beschermd door unesco als immaterieel erfgoed, maar nu wordt er ook voor drie frituren de beschermingsprocedure in gang gezet. Zij hebben gewonnen omdat ze niet alleen een frituur hebben met een typische vormgeving, maar ook omdat het gaat om heel enthousiaste frituristen.  

"De erkenning overvalt me helemaal", zegt Chantal Thienpondt, die in Sint-Lievens-Houtem Frituur 't Kotje uitbaat. Het is een frietchalet van maar enkele vierkante meter groot. "Klein maar fijn. Het is misschien maar een onnozel chaletje, maar dat is duidelijk ook de charme ervan."

In Aarschot zijn er maar liefst twee frituren die met de erkenning gaan lopen van "erfgoedfrituur". Frituur Marina ligt dicht bij het station van Aarschot en heeft het uitzicht van een "busfrituur". Ook een typisch frietkot met aluminium bekleding, Frituur bij Luc & An, kon niet ontbreken.  

Luc De Ryck is dan ook heel trots op de erkenning. "Voor je harde werk beloond worden, doet altijd deugd." Aan de typische buitenkant van de frituur zal Luc nooit iets kunnen veranderen, maar dat vindt hij niet erg. "De buitenkant maakt het net zo authentiek. Maar vanbinnen mogen we blijven vernieuwen, dat is wat telt."

Wat ook een vereiste is om een erkenning te krijgen, is dat de frietjes zelf worden gebakken. Luc van Frituur bij Luc & An, snijdt zijn frietjes nog met de hand. "En dat wordt ons in dank afgenomen. Net zoals het zelfgemaakt stoofvlees, balletjes en goulash: dat zijn onze specialiteiten."

Ook bij Frituur ‘t Kotje komen klanten terug voor de frieten. "Die leerde ik op mijn vijftiende bakken bij een goede vriendin." Ook de zelfgemaakte satés en tartaar vallen in de smaak. "Maar ook niet onbelangrijk: de vriendelijkheid. Ik hoop dat de mensen daar ook voor terugkomen", sluit Chantal af.  

4.500 frituren in België: zij maakten allemaal kans op de bescherming. Dat is als ze aan bepaalde vereisten konden voldoen. De frituur moest al minstens bestaan sinds 1985 en moest een zekere historiek hebben op een bepaalde locatie.  

Steden, gemeenten en uitbaters van frituren kregen de kans om een bescherming aan te vragen. 75 frituren maakten kans op de erkenning. De drie meest enthousiaste frituristen gingen dan uiteindelijk met de erkenning lopen.

"Door deze bescherming hoop ik dat er nog meer waardering naar onze frituristen én frituren gaat. Met deze beschermingen zijn we zeker dat niet alle frietkoten uit het straatbeeld zullen verdwijnen", zegt Diependaele.