Heb je écht een virusscanner nodig op je pc? En is een gratis virusscanner even veilig als een betalende?

Het antwoord is ja. Altijd. Zowel voor een Windows als voor een Mac-toestel. "Elke computer met een besturingssysteem vanaf Windows 10 heeft standaard het programma Windows Defender. Dat is een virusscanner van Microsoft zelf. Die is zeker niet slecht, maar toch is deze virusscanner niet altijd voldoende om ervoor te zorgen dat je nooit nog een virus binnenhaalt", legt Eddy Willems uit. 

De cyberexpert raadt daarom aan om daarbovenop nog een extra virusscanner te installeren. "Hackers en cybercriminelen gaan namelijk altijd eerst testen of hun malware (de gevaarlijke software, waaronder virussen, red.) wordt teruggevonden. Door een extra externe virusscanner te installeren, vergroot je de kans dat een nieuw virus wordt tegengehouden."

En dat geldt ook voor een Mac-toestel van Apple. "Het is een misverstand dat een Mac altijd veilig is voor virussen. Het klopt wel dat er minder nieuwe malware wordt gemaakt voor een Mac. Maar ze bestaan wel degelijk. Mensen moeten zich gaan realiseren dat ook een Mac niet veilig is voor nieuwe virussen."

Cyberexpert Willems wil ook het belang benadrukken van updates. Naast de anti-virusscanners is het ook heel belangrijk om updates van programma's en besturingssystemen tijdig te installeren. "Zo snel mogelijk zelfs. Heel veel hacks gebeuren door zwakheden in de software. Zie het als gaatjes in het computerprogramma die ervoor kunnen zorgen dat virussen en andere malware binnen geraken op je toestel. Updates zorgen ervoor dat die zwakheden worden gerepareerd", legt Willems uit.

Willems adviseert om voor een betalende virusscanner te kiezen in plaats van gratis software. "In een betalende antivirusscanner zitten nieuwe technologieën waar je de nieuwe virussen sneller mee kan tegenhouden. Een betalende versie heeft meer functionaliteiten en mogelijkheden om nieuwe virussen te detecteren. Dat is te danken aan AI, Artificiële Intelligentie. Door die technologie ben je nog beter beveiligd. Bovendien bieden verschillende bedrijven ook gratis ondersteuning aan bij problemen. Alleen al een telefonische helpdesk vind ik een goede reden om te betalen voor een virusscanner."

Is een gratis virusscanner dan niet goed genoeg? "Veel gratis scanners zijn zeker goed en betrouwbaar. Je hebt ook veel keuze, denk maar aan AVG, Panda en Avast. Maar met een betalende versie ben je gewoon nóg beter beschermd."

Ja, die kans is reëel. "Surfen op een website waar een infectie op staat is al genoeg om een virus op je toestel binnen te halen. Maar het loopt het snelste mis wanneer je een e-mail ontvangt met daarin een link naar een website waar een virus op staat. Ook een bijlage in een e-mail kan ervoor zorgen dat je een virus gaat installeren. Toch als je erop geklikt hebt."

Willems benadrukt dat gebruikers zelf ook heel veel in de hand hebben. "Virusscanners zijn onmisbaar geworden, maar we onderschatten ook onze rol die wij als mens hebben. Want ook wij moeten mee voor die veiligheid zorgen. We worden heel vaak getriggerd om verder te klikken op websites. En een antivirusscanner kan je voor 99,9 procent beschermen. Dat is veel, maar dat is geen 100 procent. De overige 0,1 procent, dat hebben wij zelf in de hand: door de juiste beslissingen te nemen. Ik noem dat onze "menselijke firewall", redeneert de cyberexpert.

Krijg je een mail van een onbekende persoon, vertrouw je het niet of ken je het bedrijf niet: klik dan niet op de link. "Of trek het bedrijf op een andere manier na. Ook bij een verdachte mail van je bank moet je altijd goed nadenken. Klik nooit zomaar op de link. Wil je naar de site van je bank surfen, tik het adres dan zelf in je browser."

Neen, een virusscanner die je overal en altijd zal kunnen beschermen, bestaat niet. "Dankzij de virusscanners en ons eigen gezond verstand, kunnen we zeggen dat we redelijk veilig zijn. Maar we gaan nooit bestand zijn tegen elk nieuwe virus, want die kunnen op elk moment ontstaan. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat je virusscanner een virus kan tegenhouden dankzij een recente update, maar dat die dat een uur voordien nog niet kon. De AI die in de meeste betalende anti-virus scanners zit, helpt om sneller te schakelen", vult Willems aan.

Een antivirus kan helpen om je Android-smartphone te beschermen, maar het is geen topprioriteit. Hoewel een antivirus op je telefoon je kan beschermen tegen kwaadaardige apps, is de beste bescherming nog steeds om nooit iets te downloaden dat niet uit de officiële Play Store komt. Dat adviseert Safeonweb op haar website. "De kans op een virus in je smartphone is inderdaad het grootst op het moment dat je een nieuwe app installeert. Daarom is het belangrijk om altijd apps te installeren via de officiële stores. Bij een Android-toestel is dat Google Play Store en bij een Apple ga je naar de Apple Store.  De kans is dan veel kleiner dat je een onveilige app downloadt", adviseert Willems.

"Wist je dat er veel meer gevaarlijke apps worden gemaakt voor een Android-toestel dan voor smartphones of tablets die met iOS - het besturingssysteem van Apple - werken? Dat komt omdat iOS veel meer gesloten is en daardoor ook veel veiliger is. Apple houdt de meeste gevaarlijke apps zelf tegen. Een virusscanner voor iOS bestaat niet echt. Er bestaan wel security apps voor iOS, maar die hebben niet dezelfde mogelijkheden als bij Android. Apple laat dat niet toe."

Ook bij een smartphone raadt Willems aan om elke update die wordt aangeboden zo snel mogelijk te installeren. "Meestal gebeurt dat automatisch, maar de regel is: hoe vlugger, hoe beter", besluit de cyberexpert.