In de afvalverbrandingsoven van IVAGO in Gent zijn er op een maand tijd zes zware ontploffingen geweest door lachgas. Ze ontstaan omdat gebruikte capsules bij het restafval of het sluikstort belanden, terwijl ze nog niet leeg zijn. De capsules komen er vaker terecht omdat het gas aan populariteit wint als goedkope drug. De ontploffingen zorgen voor grote schade, de sector maakt zich zorgen over de veiligheid van het personeel. IVAGO laat uit veiligheidsoverwegingen alvast geen schoolbezoeken meer toe.
Zes zware ontploffingen op maand tijd in Gentse verbrandingsoven door lachgas: "Populariteit van drug laat zich merken"
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
"Vroeger kwamen lachgasexplosies amper voor en nu tellen we er 6 op één maand tijd", stelt Didier Naessens van afvalophaler IVAGO in Gent. "We vinden soms capsules van 1 of 2 liter. Ze zijn bijna nooit helemaal leeg. Als die capsules niet opgespoord worden en toch met het andere afval verbrand worden, op zo’n 1.000 graden, zorgt dat voor stevige explosies." Het aantal incidenten neemt toe, de installaties hebben door zware materiële schade al enkele dagen stilgelegen.
Het lachgas belandt bij het restafval omdat gebruikers capsules in de gewone vuilnisbak gooien of dumpen als sluikstort. Lachgas is vrij in de handel verkrijgbaar als drijfgas (bijvoorbeeld voor slagroombussen). Het wordt echter ook gebruikt als goedkope drug. De populariteit als illegaal roesmiddel stijgt. Dat laat zich niet alleen voelen in de verbrandingsoven in Gent. "We zien het aantal ontploffingen met lachgascapsules in alle installaties in het land toenemen", zegt Ann De Pauw van de koepel van 14 Belgische verbrandingsovens (BW2E).
Wie gebruikt en dumpt het?
"Lachgas is vooral populair in de grote steden. De gebruikers zijn overwegend kansarm of ze behoren tot kwetsbare groepen. Het is zeker geen partydrug", stelt Katleen Peleman van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD). "Lachgas is niet zonder gevaar. Grote innames kunnen blijvende schade veroorzaken." De capsules zijn online makkelijk te bestellen en kosten weinig. "We vermoeden dat er ook dealers zijn die ze op straat doorverkopen."
Voorzorgsmaatregelen
De koepelorganisatie BW2E roept op tot extra waakzaamheid. "Het is eigenlijk een kwestie van tijd voor er ongelukken gebeuren", stelt De Pauw. Bij IVAGO in Gent zijn de schoolbezoeken alvast uit voorzorg geannuleerd. "Er is een brief gestuurd naar alle steden en gemeenten. We roepen op om zeker bij afval uit openbare vuilnisbakken extra voorzichtig te zijn en op voorhand te screenen als dat mogelijk is", legt De Pauw uit. In Gent gebeurt dat alvast bij het opgehaalde afval van sluikstorten.
In België mag je lachgas kopen vanaf 18 jaar, maar hier en daar zijn er al strengere regels. In Gent is er sinds 2019 een verbod om het gas te bezitten en te gebruiken als drug. Wie betrapt wordt, kan een GAS-boete van 120 euro krijgen. Er werden dit jaar al 46 boetes uitgeschreven. "We blijven bij de minister van justitie en de nationale drugcommissaris pleiten om de verkoop verder aan banden te leggen", stelt het kabinet van burgemeester Mathias De Clercq (Open VLD).
Nood aan Europese regels?
De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) werkt aan een plan om de capsules uit de gewone afvalstromen te weren. Een mogelijkheid zou kunnen zijn dat er inzamelpunten komen, vergelijkbaar met de inzameldozen voor gebruikte batterijen. Of het zo’n vaart loopt, is nog niet duidelijk. Het onderzoek is pas opgestart.
"We hebben gevraagd aan de Europese Commissie om hierover mee na te denken. Het beperkt zich niet alleen tot Vlaanderen of België. Er moet een Europese aanpak komen om ervoor te zorgen dat de capsules veilig ingeleverd worden. Dat kan nu al gratis in de recyclageparken, maar gebeurt te weinig", besluit De Pauw.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
