Naast een menselijke catastrofe is de oorlog in Gaza ook een ingewikkeld diplomatiek kluwen. Verschillende landen hebben hun eigen geopolitieke agenda. "De machtsbalans in het Midden-Oosten is waar het uiteindelijk om gaat", zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO.
Oud-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer over oorlog in Gaza: "Uiteindelijk gaat het om machtsbalans in Midden-Oosten"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
"In mijn lange carrière in de internationale betrekkingen ken ik geen tweede conflict dat zo direct leidt tot splijting in onze nationale samenleving, en waar het acceptabele midden zo moeilijk te vinden is", zegt Jaap de Hoop Scheffer in een gesprek in "De ochtend". "Dat acceptabele midden vinden is tenslotte altijd de taak is van een diplomaat".
Jaap De Hoop Scheffer: "Het Israëlische trauma is zo groot dat bemiddelingspogingen falen"
Daarnaast zou de diplomatie ook mogelijk moeten maken dat er "met urgentie humanitaire pauzes komen zodat het ergste leed kan worden bezworen", zegt De Hoop Scheffer.
Maar ook die zijn er voorlopig niet gekomen. "Het Israëlische oorlogskabinet zegt nee. Het is dermate in shock en trauma – en dat begrijp ik na de pogrom van Hamas – dat het op dit moment niet luistert naar de VS, toch zijn belangrijkste beschermheer", zegt De Hoop Scheffer.
Europa speelt dan weer geen enkele rol, stelt hij vast. "Als overtuigd Europeaan zeg ik dat met triestheid. Europa ligt wederom met zichzelf in de clinch. Er ís geen Europees beleid."
Iran
Hoewel de reizen van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken tot dusver weinig resultaten hebben opgeleverd, zegt De Hoop Scheffer dat de VS het risico op escalatie - dat hij aanzienlijk noemt - probeert te dempen. Onder meer door het sturen van vliegdekschepen, die moeten dienen om Iran af te schrikken.
Iran wordt ook in dit conflict vaak genoemd. "Als je het grotere beeld bekijkt, dan gaat het hier ook om de machtsbalans in het bredere Midden-Oosten. Dat is waar het uiteindelijk om gaat", zegt De Hoop Scheffer.
"Dan moet je kijken naar radicale groepen die door Iran worden gesteund. Hezbollah in Libanon is de belangrijkste, maar er zijn ook de Houthi’s in Jemen, die al kruisraketten hebben afgevuurd die door de Amerikanen zijn onderschept. Er zijn ook radicale bewegingen in Irak."
Om te voorkomen dat de machtsbalans in het Midden-Oosten opschuift in de richting van Iran - wat de VS absoluut wil voorkomen - is het volgens De Hoop Scheffer van groot belang "dat gematigde landen als Qatar en Saudi-Arabië meewerken aan het oplossen van dit vreselijke gebeuren."
