Een zeester is eigenlijk een kop zonder lijf. Dat blijkt uit nieuw Brits en Amerikaans onderzoek. De dieren hebben geen ledematen, maar bewegen zich voort aan de hand van "uitstulpsels". Daarmee kan een eeuwenoud wetenschappelijk raadsel eindelijk op een antwoord rekenen.
Nieuw onderzoek wijst uit: zeesterren zijn koppen zonder lijf (en lopen rond op hun lippen)
Tot voor kort kon je nog discussiëren over hoeveel armen een zeester precies heeft. Twee, of toch vijf? Onderzoek van de universiteiten van Southampton en Stanford stelt een einde aan dat debat. Aan de hand van geavanceerde genetische technieken werden de lichaamsregio's van de zeedieren in kaart gebracht.
Wat blijkt? Een zeester heeft geen armen. Ook geen lijf. Het heeft enkel "uitstulpsels" aan de kop. "De kop is overal. De zeester is in feite een rondkruipende kop", zegt bioloog Dirk Draulans in "Nieuwe feiten" op Radio 1.
Een zeester is eigenlijk een kop zonder lijf, wijst onderzoek uit
Eeuwenoud mysterie ontrafeld
Waarom de zeester zijn typische vorm heeft, is een vraag die wetenschappers al eeuwenlang bezighoudt. "De meeste dieren die we kennen, zijn net als wij dubbel symmetrisch. Ze zijn een spiegelbeeld van zichzelf: de linker- en rechterhelft zijn zo goed als hetzelfde." Zeesterren vormen hier een opvallende uitzondering op.
Al voldoen ze in een vroeg stadium wél aan die regel. "Als embryo en larve hebben ook zeesterren die dubbele symmetrie, met een hoofd, romp en staart." In de loop van de ontwikkeling vindt een metamorfose plaats.
"Een radicale revolutionaire make-over naar een compleet andere lichaamsvorm", noemt Draulans het. "De uitbouw van de kop tot vijfvoudige symmetrie, zorgt voor een compleet andere lichaamsstructuur zonder de romp. "Enkel het hoofd blijft over: een kop zonder lijf, dus.
Waarom in de loop van de evolutie die vijfvoudige radiale symmetrie de bovenhand kreeg, is niet duidelijk. "Dat is mogelijk toeval geweest. Misschien komen we er zelfs nooit achter."
Geen ledematen nodig, wel sterke lippen
Het verhaal wordt nog indrukwekkender. "Die kop kruipt rond op basis van uitstulpingen op de lippen. Eigenlijk wandelen zeesterren dus op hun lippen", zegt Draulans. Die lippen of uitstulpingen kregen in de loop van de evolutie een dubbele functie. Oorspronkelijk waren ze bedoeld voor voeding, maar ze gingen uiteindelijk ook dienst doen als "pootjes".
Dit illustreert dat je de klassieke lichaamsvorm van kop, staart en romp niet nodig hebt om te kunnen floreren in de wereld
Dirk Draulans, bioloog
"Het illustreert wel dat je die klassieke lichaamsvorm van kop, staart en romp niet nodig hebt om te kunnen floreren in de wereld. Want de zeesterren zijn alomtegenwoordig in de zee."
