Welke strategie zit achter het verrassende vertrek van Bart Somers? En wie zijn de mogelijke opvolgers?

"Ik kan alleen de analogie vaststellen met wat Vincent Van Quickenborne heeft gedaan in de federale regering", zegt De Vadder in "Terzake". "Ook hij heeft ontslag genomen - maar daarvoor was er wel een aanleiding - en dan meteen de burgemeestersjerp weer opgenomen. Het lijkt wel de terugkeer naar de kern en de machtsbasis, namelijk het lokale burgemeesterschap."

In dat verband mogen we niet vergeten dat er volgend jaar niet alleen nationale en regionale verkiezingen zijn, maar ook gemeenteraadsverkiezingen in het najaar. 

Kunnen er nog andere beweegredenen zijn voor het ontslag van een viceminister-president en een absoluut boegbeeld van de Vlaamse liberalen? "Ik heb er het gissen naar wat de exacte strategie is", zegt De Vadder. "Je zou kunnen denken dat hij voor vernieuwing pleit, en dat staat ook in de boodschap die Bart Somers verspreidt."

Een boodschap die aansluit bij de boodschap van het laatste congres van Open VLD, waar Tom Ongena op het voorzittersschild is gehesen en waar gekozen is om met jonge lijsttrekkers naar de kiezer te trekken. 

"Maar als je de kleinste partij in de peilingen bent, kan je je afvragen of je niet een mengeling moet maken tussen ervaring en nieuwe mensen en of je het met volstrekt nieuwe lijsttrekkers op al die niveaus wel gaat halen."

Tot nader order blijft de theorie van de lokale machtsbasis overeind. "De carrière van Bart Somers is een over en weer gaan tussen het lokale mandaat en dat van minister-president, partijvoorzitter of minister", zegt De Vadder. "Het is een element in onze Belgische of Vlaamse politiek dat politici het lokale niveau willen behouden als een soort machtsbasis en van daaruit elke keer weer naar dat nationale niveau proberen te springen."

De naam van zijn opvolger in de Vlaamse regering is nog niet bekend. De Vadder noemt als mogelijke nieuwe ministers Maurits Vande Reyde (Vlaams-Brabant), Stephanie D'Hose (Oost-Vlaanderen) en Jasper Pillen (West-Vlaanderen). Iemand als "oudgediende" Gwendolyn Rutten (Vlaams-Brabant) acht hij onwaarschijnlijker. "Dit lijkt uitgesloten door de tekst die Bart Somers op sociale media heeft verspreid."

Opvallend: net vanavond laat Jasper Pillen weten dat hij lijsttrekker wordt in West-Vlaanderen voor het Vlaams Parlement. Pillen was tot voor kort Kamerlid als opvolger van Vincent Van Quickenborne, maar is die zetel inmiddels kwijt omdat Van Quickenborne zijn Kamerzetel weer heeft opgenomen. "Handen uit de mouwen, voortdoen", luidt zijn begeleidende boodschap. 

Voormalig minister van Justitie Vincent Van Quickenborne trekt bij de verkiezingen van 9 juni 2024 de Kamerlijst van Open VLD West-Vlaanderen en voormalig Kamerlid Jasper Pillen trekt de Vlaamse lijst in de provincie, maakte de liberale partij later op de avond bekend na het provinciaal congres.

En wat met het viceminister-presidentschap? Gaat dit nu naar Lydia Peeters, de tweede minister van Open VLD? Een ander opvallend gevolg van het ontslag is dat Open VLD-voorzitter Tom Ongena verdwijnt uit het Vlaams Parlement als Somers daar terugkeert als gewoon parlementslid. Ongena was opvolger van Somers.