Douane wil dat in beslag genomen cocaïne sneller verbrand kan worden

Nog maar een week geleden zei de administrateur-generaal in "De wereld vandaag" op Radio 1 dat de politie de douanediensten meer moet ondersteunen. Die vraag weerklinkt nu opnieuw, nadat vrijdag twee havenarbeiders in een douanedepot van de Antwerpse Waaslandhaven zijn overvallen, gekneveld en met messen bedreigd. Wellicht waren het drugscriminelen op zoek naar een partij in beslag genomen drugs. 

Of de criminelen erin geslaagd zijn hun drugs te recupereren wil het parket van Antwerpen niet zeggen. 

De douane neemt de jongste tijd heel veel drugs in beslag. "In een maand gaat het om bijna 40 ton, vaak 10 ton per keer", zegt Vanderwaeren in "De ochtend" op Radio 1. Die partijen worden dan opgeslagen en later pas vernietigd, maar voor die hele keten zou er dringend meer bescherming moeten komen dan er al is, omdat de criminelen alsmaar agressiever tewerkgaan.   

Volgens Kristian Vanderwaeren moet de opslag van cocaïne daarom ook tot een minimumduur beperkt worden. "Wanneer het om grote hoeveelheden gaat, is dat momenteel niet eenvoudig. Eerst moet de cocaïne uit de container worden gehaald, dat is vaak al niet zo eenduidig, omdat de drugs ver weggestoken kunnen zijn. Dit moet op een veilige plaats gebeuren. De cocaïne moet er uitgehaald worden. Er moet een inventaris gemaakt worden, die doorgestuurd wordt naar het parket en zij moeten dan de opdracht geven om te vernietigen. Dan mogen die drugs ook niet zomaar in de verbrandingsoven, dat moet voorbereid worden en dan pas kan de vernietiging plaatsvinden." 

In het ideale scenario zouden de drugs zelfs de dag zelf nog verbrand moeten worden, zoals dat in Nederland gebeurt. In Nederland lukt dat wel omdat men daar meteen beschikbare verbrandingscapaciteit heeft. "Zij onderscheppen, doen conditionering en hebben voldoende beschikbaarheid om die onmiddellijk te verbranden, die mogelijkheid hebben wij op dit moment niet", zegt Vanderwaeren. "In Vlaanderen is er maar één plaats, de samenwerking is goed, maar zo'n verbrandingsproces is niet eenvoudig, je komt er niet met 10 ton aan. Zij hebben ook andere verbrandingsverplichtingen, wij hebben niet onmiddellijk voorrang."

OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, werkt momenteel met tijdsloten voor de verbrandingsinstallaties die hiervoor vergund zijn in Vlaanderen en zegt dat er geen wachttijden zijn. Er is één uitbater met drie ovens die hiervoor vergund zijn. "Die hebben een gecombineerde capaciteit van meer dan 100.000 ton. Daar komen we in Vlaanderen mee toe", zegt Jan Verheyen, woordvoerder bij OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij.

"Het zijn gevaarlijke afvalstoffen, we moeten kunnen garanderen dat die voor de volle 100% verbrand worden, ze worden verbrand bij temperaturen van meer dan 1.000 graden, ook de rookgassen die daarbij ontstaan worden nog eens na-verbrand, zodat er een volledige verbranding is van de afvalstoffen en er via de schoorsteen geen resten kunnen vrijkomen."

Ook volgens Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) is er meer dan genoeg capaciteit om in beslag genomen drugs snel te verbranden. De Openbare Afvalstoffenmaatschappij heeft onlangs zelfs extra capaciteit bij gecreëerd. Dat blijkt ook uit mailverkeer dat VRT NWS kon inkijken. 

Demir betreurt dan ook dat de federale douane over onvoldoende personeel beschikt om de drugs snel naar een Vlaamse verbrandingsoven te brengen. "Er is een vergunning om 100.000 ton drugs te verbranden. Qua capaciteit is er geen probleem. Er zijn de voorbije weken ook heel wat slots vrijgemaakt, goed voor 150 vaten. Ik stel vast dat men er niet op is ingegaan, dat de federale douane dat niet heeft benut en dat is natuurlijk wel jammer omdat er langs alle kanten is gezocht naar een oplossing." 

Bart De Wever (N-VA), burgemeester van Antwerpen, is niet verbaasd over de evolutie van het drugsgeweld in zijn stad. "Nederland zit in dit feuilleton een aantal afleveringen voorop. In mijn eerste jaar als burgemeester is 5.000 kilogram in beslag genomen, vorig jaar 110.000, dit jaar gaan we dat record breken." 

"We zijn goed bezig met de diensten die we hebben, al zijn die veel te zwak bemand, maar ze doen ongelofelijk goed werk, maar de business neemt ook toe. Begin dit jaar hebben wij al brieven geschreven rond die verbrandingscapaciteit. Maar als je langere afstanden moet afleggen met die cocaïne heb je ook weer eenheden nodig om dat transport te begeleiden, je zal altijd meer en gespecialiseerd volk op het terrein moeten brengen."  

Volgens minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) is het de bedoeling om "de komende maanden" naar 312 mensen te evolueren in het havenbeveiligingskorps. "De scheepvaartpolitie is al in capaciteit verdubbeld van 90 naar 180."  

Hij benadrukt ook dat drugscommissaris Ine Van Wymersch alle partners rond de tafel zal brengen om onder meer het probleem van de snellere afhandeling van de verbranding te bespreken. "Er zit hier volgens ons geen structureel, maar een punctueel probleem", vindt hij. "De verschillende diensten moeten goeie afspraken maken rond het transport, zodat de cocaïne zo snel mogelijk vernietigd kan worden. De meeste cocaïne wordt in beslag genomen in de haven, we hebben ook een verbrandingsoven in Antwerpen. Dat transport moet niet ver zijn, dat kan dus snel gaan en dat moet de komende dagen op punt gesteld worden."

 "Het kan niet zijn dat de drugs eerst dagenlang worden opgeslagen", reageert minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V). Hij vindt het belangrijk dat drugs na inbeslagname zo snel mogelijk worden vernietigd en pleit daarom voor een zogenoemde "fast lane" naar vernietiging, zoals dat in Nederland bestaat.