België komt prominent aan bod in de NarcoFiles, een immens lek van gerechtelijke documenten over de cocaïnehandel vanuit Zuid-Amerika. Dat schrijven Knack en De Tijd, die meewerkten aan het internationaal onderzoek over de onthullingen. “Het belang van ons land wordt er alleen maar groter op.”
Gigantisch Colombiaans documentenlek "NarcoFiles" legt rol van België bloot in cocaïnehandel
Tom Antonissen
Gepubliceerd:
“Het grootste lek ooit van gerechtelijke documenten over de cocaïnetrafiek vanuit Zuid-Amerika.” Zo omschrijven Knack en De Tijd de NarcoFiles: zo’n zeven miljoen gelekte documenten over de georganiseerde drugshandel vanuit Zuid-Amerika. Het gaat om e-mails van het Colombiaanse Openbaar Ministerie, die via het collectief Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) terechtkwamen bij verschillende internationale media.
BELUISTER - Hoe ook de productie van coke haar weg naar België heeft gevonden:
Gigantisch Colombiaans lek legt prominente rol van België bloot in cocaïnehandel
De e-mails geven zicht op de organisatie van Colombiaanse drugskartels en hun internationale samenwerkingen. Daarin speelt ook België een hoofdrol, vertelt onderzoeksjournalist Brecht Castel (Knack). “De productie komt steeds meer naar Europa”, vertelt hij in “De wereld vandaag” op Radio 1. “In het geval van Spanje en Nederland wisten we dat al, maar nu hebben we ook in ons land het eerste lab gevonden waar cocaïne wordt geproduceerd.”
Dat gebeurde in mei dit jaar in Marcinelle, bij Charleroi, waar de cocaïne werd gemaakt van cocapasta — in het jargon ook wel bazooka genoemd. De verwerking van dat tussenproduct naar coke verliep er meer dan aardig: gespecialiseerde teams schatten de productiecapactieit van het lab op een ongeveer een ton coke per maand.
Moeilijk vindbaar
Naar de reden achter die geleidelijke verplaatsing van die productie richting Europa is het gissen, vertelt Castel. “Het zou kunnen dat het in Zuid-Amerika moeilijker is om aan de chemicaliën te geraken dan hier. Bij een gelijkaardig lab in Spanje werd dan weer vastgesteld dat de kwaliteit die uit de cocapasta werd gehaald beter was. Een derde reden, en misschien wel de belangrijkste, zou zijn dat de douane die cocapasta bijna nooit onderschept.”
Cijfers van Europol staven dat: in 2018 werd 30 kilogram cocapasta gevonden, terwijl er in Spanje en Nederland op dat moment wel al labs op de radar stonden. In 2019 ging het om amper 600 gram. “Bijna niks”, zegt hij. “Maar je gaat niet investeren in een lab in Charleroi, als je weet dat die cocapasta niet tot daar krijgt.”
Nevenschade
Daarnaast leggen de gelekte e-mails ook de versplintering van de drugscriminaliteit bloot. “Het criminele milieu is heel fluïde”, gaat Castel voort. “‘Er is niet één groot kartel dat alle cocaïne vanuit Colombia naar België brengt. Het zijn wisselende organisaties die soms samenwerken en soms rivaliseren. Dat maakt het ook heel moeilijk voor de Belgische politie. Als je één organisatie uitschakelt, nemen er twee andere het over.”
Opgeteld bij de moeilijk detecteerbare cocapasta, maakt dat de opdracht van de douane er alleen maar lastiger op. “Voor de ordehandhaving is het sowieso achterophinken”, weet Castel. “Maar deze documenten betekenen dat België nog belangrijker wordt. Het is niet alleen de doorstroom via de haven van Antwerpen, het is ook de distributie, het uitwassen en nu zelfs productie. Dit stelt ons voor weer een extra uitdaging. Meer drugscriminaliteit kan leiden tot meer wapengeweld en uiteindelijk tot nog meer nevenschade.”
De NarcoFiles zijn het grootste lek ooit van gerechtelijke documenten over de cocaïnehandel en georganiseerde misdaad uit Zuid-Amerika. Het gaat om een internationaal journalistiek project met meer dan 40 internationale media. Voor ons land doken Knack en De Tijd in de 7 miljoen gelekte e-mails.
De overzichtspagina van Knack is via deze link terug te vinden, het artikel van De Tijd staat hier .